دیگر معاملات

چند نفر از پاکستان برای مدت کوتاهی به ایران می آیند و جهت سکونت در یکی از روستاها چند متر زمین از کدخدای روستا عاریت می گیرند. کدخدای روستا به آنها می گوید که فعلا زندگی کنید ولی هر وقت بخواهم، شما باید اینجا را ترک کنید. آنها نیز قبول می کنند. بعد از گذشت یکسال، کدخدا به آنها می گوید که زمین مرا خالی کنید و بروید؛ چون خودم به آن نیاز دارم. آیا از لحاظ شرعی برای کدخدا جایز است که آنها را از زمین خودش بیرون کرده و زمین را از آنها خالی طلب کند؟

الجواب باسم ملهم الصواب باید دانست که عاریت، استعمال منافع یک چیز بلاعوض را می گویند. پس در صورت مسؤله، مهاجرین و عاریت گیرندگان، باید زمین را همانطور که معیر (کدخدای محل) گفته است، برایش خالی بکنند. چون زمین به آنها برای استفاده در مدت کوتاهی سپرد شده است. و …

مطالعه بیشتر »

عبدالله از مسیر ده پانزده کیلومتری برای کشاورزی به زمین دیگری می رود، سعید زمین خالی دارد که موقعیت آب و غیره آن خوب است ولی آن را نمی کارد. عبدالله می خواهد زمین سعید را به مدت ده سال عاریت بگیرد و در آن موز بکارد. آیا از لحاظ شرعی اشکال دارد یا خیر؟

الجواب باسم ملهم الصواب در صورت مسؤله اگر عبدالله از زمین سعید، عاریتا استفاده کند، هیچگونه اشکال شرعی رخ نمی دهد. و این یک نوع تعاون و همکاری در کار خیر می باشد که در شریعت مقدس، یک نوع امر پسندیده است. البته سعید هر وقت که خواست، می تواند …

مطالعه بیشتر »

شخصی در وقت رفتن به سفر، مقداری پول به زید امانت می دهد. زید در مسیر راه خانه اش، با دزدها رو به رو می شود و او را تهدید به قتل می کنند تا اینکه زید پولهای امانتی و هر چه که خودش دارد، به دزدها می دهد. اکنون زید ضامن پولهای دوستش می شود یا خیر؟

الجواب باسم ملهم الصواب چون زید از خود اختیاری نداشته و در اتلاف پول ها تعدّی نکرده و قصور و کوتاهی درحفظ آن نداشته است، ضامن نمی شود. چون اگر قصد تعدّی وکوتاهی می داشت، پول های خودش را حداقل حفظ می کرد. باید دانست که ودیعت در صورتی ضمان …

مطالعه بیشتر »

خالد شخصی را وکیل قرار می دهد تا برای او ماشینی بخرد. بعد از اینکه وکیل، ماشین را می خرد و به خالد تحویل می دهد، خالد متوجه می شود که یکی از درهای ماشین کاملا رنگ شده و عیب های دیگری نیز در آن مشاهده می کند؛ در حالیکه وکیل می گوید در وقت خرید، متوجه عیب های مذکور نشده است. آیا خالد می تواند ماشین را به عهده وکیل قرار بدهد و بگوید که من این ماشین را نمی خرم اگر شما نمی خواهید تحویل فروشنده بدهید و اگر می خواهید آن را خودت برای خودت بگیرید. آیا مؤکل می تواند این کار را با وکیل خودش انجام بدهد یا خیر؟

الجواب باسم ملهم الصواب در صورت مسؤله، موکل حق این را دارد که با یافتن عیب در ماشین، آن را نخرد و به وکیل بگوید تا آن را برگرداند. الدلائل: ـ فی الدر المختار: (وللوكيل الرد بالعيب ما دام المبيع في يده) لتعلق الحقوق به(ولوارثه أو وصيه ذلك بعد موته) …

مطالعه بیشتر »

آیا حق شفعه، در زمینی که بعنوان دیه و خون بها داده شود(زمین بدل الصلح) ثابت است؟

«الجواب باسم ملهم الصواب» خیر، زمینی که در عوض خون بها (دیه) گرفته شده باشد در آن حق شفعه برای همسایگان وجود ندارد. الدلائل: ـ فی الدر:   (لاتثبت إلاّ فی عقار مَلَک بعوض)… (ولا) فی (إرث وصدقة وهبة لا بعوض) مشروط (و دار قسمت أو جعلت أجرة أو بدل …

مطالعه بیشتر »

محمد، زمین خود را به محمد اعظم به مدت یک ساله اجاره داد، و محمد اعظم عوض اجاره هنگام جمع آوری محصول باید 200 سیر گندم مثلا به محمد بدهد. ضمنا محمد به نفع ونقصان هم کاری ندارد، در این صورت این نوع اجاره از نظر شرعی مشکلی دارد یاخیر؟

الجواب باسم ملهم الصواب چنین اجاره ای از نظر شرع درست نمی باشد؛ زیرا چنین شرطی منجر به قطع شرکت در عقد مزارعت می‌شود، حالا فرقی ندارد که این شرط قبل از برداشت باشد یا بعد از برداشت؛ چونکه ممکن است که کل محصول بدست آمده مثلا: همان 200 سیر …

مطالعه بیشتر »

چهار نفر در یک زمینی با هم شریک اند، یکی از شرکاء بدون اجازه سایر شرکا، در زمین به اندازه حصه خود کشاورزی می کند، و آنچه که از زمین بدست آورده به دیگر شرکا نمی دهد، وادعا دارد کشاورزی که کرده در حصه خود او بوده و منافع آن هم متعلق به خود اوست. حالا سؤال اینجاست، که شرکا می توانند ادعا کنند و منافع بدست آمده را از شریک خود طلب کنند یاخیر؟

الجواب بسم ملهم الصواب فرد مذکور بدون اجازه و رضایت شرکا نباید در زمین کشاورزی می کرد، اما در صورت مسئوله چونکه در حصه خود کشاورزی کرده و بدون هیچ گونه تعاونی از طرف شرکاء این کار را به تنهایی انجام داده، لذا شرکا در منافع آن هیچ گونه حقی …

مطالعه بیشتر »

احمد زمینش را می‌فروشد. در همسایگی زمین احمد دو همسایه‌ی او زمین و ملک دارند؛ که زمین یکی از آنها به زمین مورد شفعه بسیار نزدیک بوده و زمین همسایه‌ی دیگر اندکی از زمین مشفوعه فاصله دارد. اینک از نظر شرع در زمین مورد شفعه حق کدامیک از همسایگان مقدم می‌باشد؟

الجواب وبالله التوفیق در صورت مسئوله برای خریداری زمین مذکور، هر دو همسایه بصورت مساوی حق دارند؛ اگرچه مِلک یکی به زمین مورد شفعه نزدیک تر بوده، و مِلک همسایه‌ی دیگر اندکی فاصله داشته باشد. به هر حال نزدیکی و دوری زمین در ثبوت حق شفعه تأثیری ندارد. بنابراین زمین …

مطالعه بیشتر »

آیا حق شفعه برای غیر مسلمان نیز ثابت هست، یا شرط شفیع قرار گرفتن این است که فرد مسلمان باشد؟

الجواب وبالله التوفیق برای شفیع بودن، اسلام فرد شرط نیست، لذا همانطور که مسلمان می‌تواند ادعای شفعه کند، فرد غیر مسلمان نیز این حق را دارا می‌باشد. الدلائل: ـ في بدائع الصنائع: إسلام الشفيع فليس بشرط لوجوب الشفعة فتجب لأهل الذمة فيما بينهم، وللذمي على المسلم؛ لأن هذا حق التملك …

مطالعه بیشتر »

حکمت مشروعیت رهن دادن و گرفتن چیست؟

الجواب وبالله التوفیق دین مبین اسلام دین آسانی هست، در قرآن کریم، و سنت نبوی جواز رهن ثابت است، مردم در میان خود معامله انجام می دهند، وگاهی کسی نیاز به کالایی دارد اما پول نقد در اختیار ندارد، به ناچار آن را از صاحب کالا به صورت وام می …

مطالعه بیشتر »