خالد شخصی را وکیل قرار می دهد تا برای او ماشینی بخرد. بعد از اینکه وکیل، ماشین را می خرد و به خالد تحویل می دهد، خالد متوجه می شود که یکی از درهای ماشین کاملا رنگ شده و عیب های دیگری نیز در آن مشاهده می کند؛ در حالیکه وکیل می گوید در وقت خرید، متوجه عیب های مذکور نشده است. آیا خالد می تواند ماشین را به عهده وکیل قرار بدهد و بگوید که من این ماشین را نمی خرم اگر شما نمی خواهید تحویل فروشنده بدهید و اگر می خواهید آن را خودت برای خودت بگیرید. آیا مؤکل می تواند این کار را با وکیل خودش انجام بدهد یا خیر؟

الجواب باسم ملهم الصواب

در صورت مسؤله، موکل حق این را دارد که با یافتن عیب در ماشین، آن را نخرد و به وکیل بگوید تا آن را برگرداند.

الدلائل:

ـ فی الدر المختار:

(وللوكيل الرد بالعيب ما دام المبيع في يده) لتعلق الحقوق به(ولوارثه أو وصيه ذلك بعد موته) موت الوكيل (فإن لم يكونا فلموكله ذلك) أي الرد بالعيب وكذا الوكيل بالبيع.^([1])

– وفی الرد:

(قوله بالعيب) أشار إلى أنه لو رضي بالعيب فإنه يلزمه، ثم الموكل إن شاء قبله وإن شاء ألزم الوكيل، وقبل أن يلزم الوكيل لو هلك يهلك من مال الموكل كذا في البزازية وإلى أن الرد عليه لو كان وكيلا بالبيع فوجد المشتري به عيبا ما دام الوكيل عاقلا من أهل لزوم العهدة، فلو محجورا فعلى الموكل بحر.^([2])

– وفی الهدایة:

قال: “وإذا اشترى الوكيل وقبض ثم اطلع على عيب فله أن يرده بالعيب ما دام المبيع في يده”؛ لأنه من حقوق العقد وهي كلها إليه “فإن سلمه إلى الموكل لم يرده إلا بإذنه”؛ لأنه انتهى حكم الوكالة، ولأن فيه إبطال يده الحقيقية فلا يتمكن منه إلا بإذنه.^([3])

---

([1])  الدرالمختار/ ج8/ص285/کتاب الوکالة/باب الوکالة بالبیع والشراء/ط: دارالمعرفة.

([2])  رد المحتار/ ج8/ص285/کتاب الوکالة/باب الوکالة بالبیع والشراء/ط: دارالمعرفة.

([3]) الهدایه شرح بدایة المبتدی/ج5/ص487/کتاب الوکالة/ باب الوکالة بالبیع والشراء/مکتبة البشری.

و الله اعلم بالصّواب

آدرس فتوا: https://hamadie.ir/fiqh/?p=1933
مدرسه دینی اصحاب الصفه زاهدان، دارالافتاء مجازی حمادیه، اهل سنت و جماعت بر اساس فقه حنفی
کپی و انتشار فتاوی با ذکر نام منبع «مدرسه دینی اصحاب الصفه زاهدان، دارالافتاء مجازی حمادیه» و آدرس فتوا مجاز می باشد و انتشار بدون ذکر منبع و آدرس شرعاً مجاز نمی باشد.