احمد زمینش را می‌فروشد. در همسایگی زمین احمد دو همسایه‌ی او زمین و ملک دارند؛ که زمین یکی از آنها به زمین مورد شفعه بسیار نزدیک بوده و زمین همسایه‌ی دیگر اندکی از زمین مشفوعه فاصله دارد. اینک از نظر شرع در زمین مورد شفعه حق کدامیک از همسایگان مقدم می‌باشد؟

الجواب وبالله التوفیق

در صورت مسئوله برای خریداری زمین مذکور، هر دو همسایه بصورت مساوی حق دارند؛ اگرچه مِلک یکی به زمین مورد شفعه نزدیک تر بوده، و مِلک همسایه‌ی دیگر اندکی فاصله داشته باشد. به هر حال نزدیکی و دوری زمین در ثبوت حق شفعه تأثیری ندارد. بنابراین زمین مذکور بصورت نصف نصف در میان دو همسایه تقسیم می‌شود.

الدلائل:

ـ فی الرد:

قوله: (بقدر رؤوس الشفعاء) لاستوائهم في استحقاق الكل لوجود علته فيجب الاستواء في الحكم، وشمل ما لو كان المشتري أحدهم وطلب معهم فيحسب واحدا منهم ويقسم المبيع بينهم.^([1])

ـ وفی خلاصة الفتاوي:

ثم الشفعة للشفعاء علی عدد رؤوسهم لا علی قدر أنصبائهم عندنا حتی لو أن داراً بین ثلاثة نفر لأحدهم نصفها وللآخر ثلثها وللآخر سدسها فباع صاحب النصف جمیع نصیبه وطلب الشریکان الشفعة قضی بینهما نصفین.^([2])

ـ وفی السراجية:

الشفعة علی قدر رؤوس الشفعاء، لا علی مقادیر الأنصباء.^([3])

---

(1)ردالمحتار /ج9/ص265/ کتاب الشفعة/داراحیاءالتراث العربی/الطبعة الأولی.

(2) خلاصة الفتاوی/ج4/ص454/ کتاب الشفعة/الفصل الثانی فی المقدمة/مکتبه رشیدیه.

(3) الفتاوی السراجیة/ص456/کتاب الشفعة/باب کیفیة الأخذ بالشفعة/المکتبة المعروفیة/الطبعة الرابعة.

و الله اعلم بالصّواب

آدرس فتوا: https://hamadie.ir/fiqh/?p=1350
مدرسه دینی اصحاب الصفه زاهدان، دارالافتاء مجازی حمادیه، اهل سنت و جماعت بر اساس فقه حنفی
کپی و انتشار فتاوی با ذکر نام منبع «مدرسه دینی اصحاب الصفه زاهدان، دارالافتاء مجازی حمادیه» و آدرس فتوا مجاز می باشد و انتشار بدون ذکر منبع و آدرس شرعاً مجاز نمی باشد.