شخصی در زمین یک شخص دیگر به مدت سی سال بحیث کشاورز کار کرده، و این شخص تمام قوت و قدرت خویش را در این زمین صرف کرده است، حتی که برای آبادی این زمین از مال شخصی خود مصـرف هم کرده، و نشیب و فراز این زمین را هموار کرده است، حالا صاحب زمین می‌خواهد زمینش را بفروشد، آیا این کارگر می‌تواند طلب شفعه کند یا خیر؟

الجواب باسم ملهم الصواب طبق دیدگاه شریعت اسلام کارگر با شرایط مذکور نمی‌تواند طلب شفعه کند؛ زیرا اسباب شفعه سه چیز است:  1- شرکت في ذات المبیع، 2- في المرافق، 3- في الجوار. پس کارگر بنابر نداشتن اسباب شفعه  نمی‌تواند طلب شفعه کند، بالفرض اگر این حق برای کارگر داده …

مطالعه بیشتر »

شخصی ادعا می‌کند که این زمین را والدینم در حال حیاتشان برای من هدیه کرده بودند، در حالیکه برادرش ادعا می‌کند اینطور نیست(یعنی منکر است)، روش فیصله میان اینها به چه صورت می‌باشد؟

الجواب باسم ملهم الصواب برادری که مدعِی هبه است شرطش اینست که قبض کرده باشد و با شاهد و دلیل ثابت کند؛ زیرا یکی از شرایط صحت هبه، قبض می‌باشد، پس در این صورت این برادر مدعی علیه قرار می‌گیرد، و آن برادری که مدعِی ارث است مدعِی قرار می‌گیرد …

مطالعه بیشتر »

شخصی صاحب پنج فرزند میباشد، شخص یاد شده زمین خویش که علاوه از خانهی محل سکونتش بوده را بین فرزندانش تقسیم کرده و به آنها میدهد. بعد از مدتی بر سر زمین مذکور فرزندان بین خود دعوا کرده و با هم درگیر میشوند، و پدرشان از این عمل فرزندانش ناراحت شده و زمین هدیه کردهی خویش را از فرزندانش گرفته و برای ساخت مدرسه و مسجدی وقف میکند، آیا کاری که پدر نسبت به فرزندانش انجام داد(یعنی هبه را به وقف تبدیل کرد) اشکالی دارد یا خیر؟

الجواب باسم ملهم الصواب در شریعت اسلام شخصی که به یکی از نزدیکانش(یعنی محارمش) چیزی را هبه می‌کند نمی‌تواند در چیز هبه کرده‌اش رجوع کرده و از آنها بگیرد، مگر اینکه پدر می‌تواند رجوع کند؛ زیرا فرزند و مالش طبق قول رسول اکرم صلی الله علیه وسلم: «أنت ومالک لأبیک» …

مطالعه بیشتر »

شخصی به مدرسه صدقه می دهد، یا اینکه تعدادی کتاب را وقف آن مدرسه میکند و مدیر غیر از این مدرسه، مدرسه دیگری هم دارد، آیا برای مدیر جایز است که این صدقه را برای مدرسه دیگرش مصـرف کند، یا اینکه کتابهای وقف شدهی این مدرسه را به مدرسه دیگرش ببرد؟

الجواب باسم ملهم الصواب اگر شخصی که کتابها را صدقه داده مشخص و معین کرده که این صدقه یا این کتابها برای این مدرسه است، مدیر نمی‌تواند تغییر و تبدیلی در آنها بیاورد؛ چونکه آن مال مخصوص همان مدرسه است و مال یک مدرسه را نمی‌توان در مدرسه دیگر خرج …

مطالعه بیشتر »

آیا استفاده کردن از مال مسجد درست است یا خیر؟ مثل امروزه که هر کس از مال مسجد استفاده میکنند؟

الجواب باسم ملهم الصواب خیر، استفاده از مال مسجد درست نیست حتی برای متولی هم درست نیست، مگر در صورتی که شخص وقف‌کننده بگوید که این مقدار برای امام مسجد درست است که مصـرف کند، البته این هم در صورتی است که امام فقیر باشد، ولی اگر امام ثروتمند باشد …

مطالعه بیشتر »

زید صاحب چهار فرزند میباشد، دو تا از این فرزندانش کار میکنند و پول به دست میآورند، و پول به دست آمده را به پدرشان تحویل میدهند، ولی دو فرزند دیگر کارهای خانه را انجام میدهند، حال سوال اینست که در این پول همه فرزندان شریک هستند یا اینکه همان فرزندانی که پول را کسب کردهاند، و دیگر اینکه اگر یکی از فرزندان از زندگی مشترک جدا شود، پدرشان میتواند از پول به دست آمده محرومش کند یا خیر؟

الجواب باسم ملهم الصواب اگر پسران زید پول کسب کرده خویش را به صورت تملیک به پدرشان می‌دهند، پس مالک تنها پدرشان می‌باشد، و آن پول به دست آمده مشترک بین همه‌ آنها (یعنی بین پدر و فرزندان) می‌باشد، و در صورتی که اگر یکی از آنها از زندگی مشترک …

مطالعه بیشتر »

آیا در مال یتیم که برای او از پدرش ارث رسیده، غیر از وارث و وصی شخص دیگری میتواند شریک بشود (مثلا به صورت مضاربت یا شرکت و یا غیره) یا خیر؟ و آیا این عمل از نظر شرع اشکالی دارد یا خیر؟

الجواب باسم ملهم الصواب بله، غیر از وارث و وصی شخص دیگری هم می‌تواند شریک بشود؛ زیرا که به نفع یتیم می‌باشد، و این نوع عمل از نظر شرع هیچ اشکالی ندارد. ناگفته نماند زمانیکه وصی مال یتیم را به مضاربت یا شرکت می‌دهد، بخاطر فائده رساندن به یتیم باشد؛ …

مطالعه بیشتر »

زمینی که برای رهن گذاشته شده، خراج این زمین بر عهده راهن است یا مرتهن؟

الجواب باسم ملهم الصواب خراج زمین رهن گذاشته شده بر عهده راهن است؛ زیرا زمین در ملکیت راهن می‌باشد. الدلائل: ـ في الدّر: (ونفقة الرهن والخراج) والعشـر (على الراهن) والأصل فيه أن كل ما يحتاج إليه لمصلحة الرهن بنفسه وتبقيته فعلى الراهن لأنه ملكه، وكل ما كان لحفظه فعلى المرتهن …

مطالعه بیشتر »

شخصی می‌خواهد منزل خود را که به مدت یک سال به اجاره داده است، بعد از گذشت شش ماه از مستأجر پس بگیرد و در عوض شش ماه دیگر، مقداری پول به مستأجر بدهد، آیا برای مستأجر گرفتن این پول جایز است یا خیر؟

الجواب باسم ملهم الصواب اگر برای موجر عذری پیش بیاید که ضرر آن آشکار باشد، موجر بدون رضایت مستأجر و قضای قاضی می‌تواند عقد اجاره را فسخ کند و اگر ضرر آن آشکار نباشد، بدون رضایت مستأجر و یا قضای قاضی نمی‌تواند اجاره را فسخ کند، و اجاره بدون عذر …

مطالعه بیشتر »

آیا شخص فقط با گفتن «من او را میشناسم» کفیل محسوب میشود یا خیر؟

الجواب باسم ملهم الصواب خیر، شخص تنها با گفتن جمله مذکور کفیل به حساب نمی‌آید. الدلائل: ـ في الهندیة: لو قال أنا ضامن لمعرفته أو بمعرفته، فإنه لا يصير كفيلاً وكان بمنزلة ما لو قال أنا ضامن لك على أن أدلك عليه أو أوقفك عليه كذا في «المحيط».([1]) ـ وفي …

مطالعه بیشتر »