روی دست شخصی میخک بیرون آمده است، طبیب ماهری تجویز کرده که روی میخک منی انسان بریزد و ببندد تا معالجه شود، در حالیکه منی نزد احناف نجس است آیا این عمل درست است، حکم شرعی آنرا بنوسید؟

الجواب باسم ملهم الصواب

طبق اصول و قواعد فقهی، تداوی بالمحرمات حرام شرعی می باشد؛ مگر اینکه در صورت عدم استعمال، خطر از دست رفتن جان موجود باشد و داروی مجاز دیگری نیز برای درمان بیماری در دسترس نباشد، که در چنین صورتی با تجویز طبیب ماهر مسلمان، و مطابق قاعده‌‌ی فقهی(الضرورات تبیح المحظورات) علمای کرام اجازه‌ی استفاده از چنین داروهایی را می‌دهند.

شایان ذکر است که برای استفاده از شیء حرام جهت درمان شروطی وجود دارد که اصولاً به قرار ذیل می‌باشند:

1ـ شیء حرام قطعا درمان بیماری باشد؛

2ـ غیر از آن شیء حرام داروی دیگری وجود نداشته باشد؛

3ـ پزشک ماهر و مسلمان آن را تنها راه درمان بیان کند و استفاده از آن نیز باید در حد دفع بیماری باشد نه بیشتر.

البته اگر راه دیگری برای درمان باشد حتما از آن استفاده بکند ولی در صورتی که امکان تداوی بغیر از منی نباشد، پس در این صورت مجاز است که از منی انسان استفاده بکند.

الدلائل:

ـ في الدّر:

(فروع): اختلف في التداوي بالمحرم،وظاهر المذهب المنع كما في «رضاع البحر»، لكن نقل المصنف ثمة وهنا عن «الحاوي»: وقيل يرخص إذا علم فيه الشفاء ولم يعلم دواء آخر كما رخص الخمر للعطشان، وعليه الفتوى.^([1])

ـ وفي الرّد:

قوله: (اختلف في التداوي بالمحرم) ففي «النهاية» عن «الذخيرة»: يجوز إن علم فيه شفاء ولم يعلم دواء آخر. وفي «الخانية» في معنى قوله عليه الصلاة والسلام: «إن الله لم يجعل شفاءكم فيما حرم عليكم» كما رواه البخاري أن ما فيه شفاء لا بأس به، كما يحلّ الخمر للعطشان في الضرورة، وكذا اختاره صاحب الهداية في «التجنيس» فقال: لو رعف فكتب الفاتحة بالدم على جبهته وأنفه جاز للاستشفاء، وبالبول أيضاً إن علم فيه شفاء لا بأس به، لكن لم ينقل، وهذا لأن الحرمة ساقطة عند الاستشفاء كحل الخمر والميتة للعطشان والجائع.^([2])

ـ وفي تبیین الحقائق:

وذكر في النهاية أن الاستشفاء بالحرام جائز إذ علم أن فيه شفاء وليس له دواء آخر غيره وعزاه إلى الذخيرة.^([3])

---

([1]) الدّر المختار/ج1/ص 405-406/کتاب الطهارة/باب المیاه/مکتبة رشیدیة.

([2]) ردّ المحتار/ج1/ص 405-406/کتاب الطهارة/مطلب: في التداوی بالمحرم/مکتبة رشیدیة.

([3]) تبیینُ الحقائق/ج7/ص 109/کتاب الأشربة/مکتبه اشرفیه.

و الله اعلم بالصّواب

آدرس فتوا: https://hamadie.ir/fiqh/?p=3104
مدرسه دینی اصحاب الصفه زاهدان، دارالافتاء مجازی حمادیه، اهل سنت و جماعت بر اساس فقه حنفی
کپی و انتشار فتاوی با ذکر نام منبع «مدرسه دینی اصحاب الصفه زاهدان، دارالافتاء مجازی حمادیه» و آدرس فتوا مجاز می باشد و انتشار بدون ذکر منبع و آدرس شرعاً مجاز نمی باشد.