دو نفر با هم معامله کرده‌اند، مثلا: زید ماشین پژو خود را به اضافه 25000000ـ پول در مقابل ماشین آمریکایی بکر معامله کرده است. مشروط به اینکه در صورت پشیمانی و طلب فسخ معامله، از طرف هر کدام که باشد، باید فسخ کننده مبلغ سه میلیون پرداخت کند. (امروزه معاملات از طریق بنگاها به همین صورت و با همین نوع شرایط مروج‌‌اند) هم اکنون زید از معامله خود پشیمان است بدلیل اینکه ماشین‌های آمریکایی در بازار دیر به فروش می‌رسند. هنگامی‌که بکر پول مشروط را طلب می‌کند، زید می‌گوید: این پول نزولی است و تو داری نزول می‌خوری! به هر حال سوال اینجاست: أ ـ آیا برداشتن این پول برای بکر درست است؟ ب ـ گذاشتن چنین شرائطی در معامله از نظر شرع چه‌ حکمی دارد؟ ج ـ در صورت عدم جواز لطفا علت آن را ذکر بفرمایید؟ د ـ حالا که بکر پول را دریافت کرده با آن چه کار کند؟

الجواب باسم ملهم الصواب در معامله هر آن اموری که با اصل معامله همخوانی ندارند و موجب ابطال و فاسد شدن بیع می‌گردد، ارتکاب چنین اموری از نظر شرع جواز ندارد. مثل همین مسئله مورد بحث مان. که چنین شرطی از نظر شرع اصلا جواز ندارد. بلکه در احادیث‌‌ گهربار‌ …

مطالعه بیشتر »

در حدیث از گذاشتن شرط به هنگام معامله منع آمده است آیا مراد از آن مطلق شرط است یا مقید می‌باشد؟

الجواب باسم ملهم الصواب  آن شرط، چنان شرطی می‌باشد که با عقد بیع منافات داشته باشد نه مطلق شرط. الدلائل: ـ في تنویر الأبصار مع الدر: (و) لابيع بشرط لا يقتضيه العقد ولا يلائمه وفيه نفع لأحدهما أو المبیع…)([1])  ـ وفی الدرّالمختار: (و) لا (بيع بشرط) عطف على إلى النيروز …

مطالعه بیشتر »

زید چیز با ارزشی را به بکر هدیه می‌دهد. اما بعدها از آنجاییکه آن چیز با ارزش است، زید پشیمان می‌گردد و قصد رجوع دارد. آیا زید می‌تواند در هبه‌اش رجوع کند؟ لطفاً ضمن بیان حکم مسئله این مطلب را نیز روشن بفرمایید که با چه شرایطی می‌توان در هبه (هدیه) رجوع کرد؟

الجواب باسم ملهم الصواب خير، رجوع در هدیه درست نیست. البته اگر با قضاوت قاضی یا رضایت طرفین باشد اشکالی ندارد. الدلائل: ـ في الدر: (ولا يصح الرجوع إلا بتراضيهما أو بحكم الحاكم) للإختلاف فيه فيضمن بمنعه بعد القضاء لا قبله (وإذا رجع بأحدهما) بقضاء أو رضی (كان فسخا) لعقد …

مطالعه بیشتر »

«رونمایی» (پول یا هدایایی‌که مهمانان به هنگام دیدن نوزاد به والدین آنها تحویل می‌دهند) که در عرف مردم ما مروج است، در ملک چه کسی است؟ از آن پدر است یا مادر، یا به خود نوزاد تعلق می‌گیرد؟ لطفاً ضمن بیان حکم مسئله مذکور، بفرمایید آیا این رسم «رونمایی» مشروعیتی دارد یا نه؟

الجواب باسم ملهم الصواب آنچه که از کتب فقه مستفاد می‌گردد چنین است که این پول و هدیه در ملک پدر می‌آید چون پدر بعنوان سرپرست، در راس متولیان اقربا قرار دارد و او متولی قبض اشیایی است که به بچه تعلق می‌گیرد.    از آنجاییکه انجام این عمل یک …

مطالعه بیشتر »

مدرسه و دو نفر دیگر، چاه آب شریکی دارند که نصف چاه مال مدرسه است و نصف دیگرش مال آن دو نفر می‌باشد واستفاده ازآب چاه را نوبتی کرده‌اند که یک روز نوبت مدرسه است و روز بعد نوبت دو شریک، اینک آیا جایز است که آن دو شریک در نوبت مدرسه از چاه آب استفاده بکنند؟ شایان ذکر است که آب این چاه با یک دینام برقی که شریکی است کشیده می‌شود.

الجواب باسم ملهم الصواب آنچه از اموال موقوفه جهت استفاده برای مسجد و مدرسه هستند کسی دیگر حق استفاده از آن را ندارد و حتی کسانی که متولی و وکیل قبض هستند اختیار کلی را در مورد انفاق ندارند جز با مصلحتی؛ زیرا آنها فقط وکیل محض‌اند.    در مورد …

مطالعه بیشتر »

در جایی زمینی را جهت وقف به مسجد داده‌اند. مسجد کنار کوچه قرار دارد. یکی از اهالی آن محله می‌گوید: چند متر از زمین وقفی را جهت توسعه کوچه به بنده بفروشید و مبلغ فروش آن زمین را برای ساخت مسجد استفاده نمایید. اتفاقا اوضاع مسجد بگونه‌ای است که برای بنایش نیاز به پول و سرمایه دارد. هم اکنون با توجه به نیاز مسجد به منابع مالی، آیا گنجایش این کار از نظر شرعی وجود دارد؟

الجواب باسم ملهم الصواب فروش زمین وقفی درست نمی‌باشد؛ زیرا به مجرد وقف، مال موقوفه از ملکیت مالک و صاحبش خارج شده و خالصا برای خداوند قرار می‌گیرد. لذا هیچ کس خواه واقف یا متولی، حق فروش، عاریت و … را ندارند. چون چیزی که در ملکیتشان نیست، پس حق …

مطالعه بیشتر »

علت انحصار وقف در اشیای غیرمنقول چیست؟ ضمنا با وجود اینکه اصلِ وقف، در اشیای غیرمنقول می‌باشد. علت و حکمت این امر چه می‌تواند باشد که امروزه اکثرا، وقف در اشیای منقول از قبیل: کتاب، قرآن، ماشین، ظروف و… نیز صورت می‌گیرد؟ عرف و تعامل مردم چقدر می‌تواند در این مورد دخل داشته باشد.؟

الجواب باسم ملهم الصواب در این مورد که وقف در منقولات است یا غیرمنقولات اختلاف است، برخی از ائمه همانند امام ابوحنیفه(رحمه الله) وقف را خاص در غیر منقولات مثل زمین … و غیره می‌‌دانند. بدلیل اینکه مقصد از وقف، ابدی و دایمی گردانیدن است و این صرفا در غیر …

مطالعه بیشتر »

طریقه خواندن «حزب البحر» چگونه است؟ آیا جهت خواندن حزب البحر، اجازه از مشایخ طریقت لازمی است؟

الجواب باسم ملهم الصواب خواندن «حزب البحر» دو روش دارد که یک روش آن زکات دارد و شخص باید عامل شود که برای هر کس امکان عمل به آن نیست. و روش دیگر آن بدون زکات، و آسان است. در اینجا همان صورت آسانش که مولانا محمد عمر سربازی خود …

مطالعه بیشتر »

بدعت به چه معنا است و چه چیزها و کارهایی بدعت‌اند؟ اگر بدعت بمعنای چیز جدید باشد، آیا همه چیزهای بوجود آمده عصر جدید اعم از آنچه به نام دین ویا کارهای دنیوی‌اند همه در بدعت داخل‌اند؟ آیا بدعت را میتوان به بدعت حسنه و سیئه تقسیم کنند؟ اگر جواب منفی باشد پس معنای قول حضرت عمر ـ رض ـ «نعمت البدعة هذه» چیست؟

الجواب باسم ملهم الصواب الله تعالی دینی را به انسان‌ها هدیه داده است که از هر نظر کامل، و نیاز به کمی، بیشی، قطع و برید ندارد بلکه انسانها از اینکه در این مورد دخالت کنند منع شده‌اند و صرفا جهت بندگی خدا بدون چون و چرا امر گشته‌اند بنابراین …

مطالعه بیشتر »

مراتب کتب دینی، از نظر احترام و ادب، چگونه است؟ یعنی کدام کتابها را بر کتب دیگر ترجیح داده و در جایی بالا و مناسب بگذاریم و در زیر کدام کتاب‌ها قرار می‌گیرند؟

الجواب باسم ملهم الصواب درموردگذاشتن کتب دینی باید حق ترتیب را رعایت نمود. زیرا کتب دینی از مقام و احترام خاصی برخورداراند. آن دسته از کتبی که دارای شأن و عظمت‌اند در بالا قرار گیرند. و بدین ترتیب بقیه پایین‌تر. و به هنگام گذاشتن کتاب بر زمین جهت احترام، حایلی …

مطالعه بیشتر »