در روایتی از پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) آمده است: «قاضیان بر سه دسته‌اند؛ دو دسته در آتش و یک دسته در بهشت». لطفاً منظور این حدیث را با بیانی روشن و زیبا توضیح دهید.

جواب: این حدیث، هشدار بزرگ و بشارتی عمیق برای اهل قضاوت است. شارحان بزرگوار حدیث، این سه گروه را چنین ترسیم کرده‌اند: 1. قاضی بهشتی: کسی که حق را می‌شناسد (علم به حکم الهی دارد) و به همان حق داوری می‌کند و در قضاوت، هیچ‌گونه انحراف و هوای نفسی راه …

مطالعه بیشتر »

سوال: چنانچه در هنگام نماز، چند تار موی سر زن از زیر پوشش بیرون بماند، نماز او چه حکمی دارد؟

جواب: پوشاندن تمام بدن (به جز صورت و دستها تا مچ) برای زن در نماز، واجب و شرطِ صحت نماز است. این پوشش باید تمام موی سر، گردن، گوشها و اندامها را بپوشاند. اما در رابطه با مسئله‌ی مذکور، اگر مقدار کمی از موی سر – مثلاً چند تار – …

مطالعه بیشتر »

سوال: در هنگام تشهد نماز، وقتی به عبارت «أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلٰهَ إِلَّا الله» می‌رسیم، چرا انگشت اشاره را بالا برده و دوباره پایین می‌آوریم؟

جواب: حکمت بلند کردن انگشت اشاره در این موضع، اشاره‌ی عملی به مفهوم «توحید» (یگانگی خداوند) است. بدین معنا که: با گفتار خود شهادت به یگانگی خدا می‌دهیم. با انگشت اشاره نیز این حقیقت را به صورت عینی نشان می‌دهیم که خدایی جز الله نیست. بدین ترتیب، قول (گفتار) و …

مطالعه بیشتر »

سوال: بسیاری از بانوان پس از چند روز دوری از نماز، هنگام پایان حیض احساس کسالت و سستی نسبت به عبادت می‌کنند. چه کنیم که این فتور و سردی پس از پاک شدن، به سراغمان نیاید و همچنان شوق نماز را حفظ کنیم؟

جواب: شرع مقدس برای این حالت طبیعی، درمانی ساده و در عین حال عمیق قرار داده است تا پُل ارتباطی شما با خداوند در این روزها کاملاً حفظ شود. این درمان چیزی نیست جز حضور ذهنی و قلبی به هنگام اوقات نماز، حتی اگر خود نماز خوانده نمی‌شود. مستحب است …

مطالعه بیشتر »

سوال: آیا بانویی که در دوران عادت ماهانه (حیض) به سر می‌برد، مجاز است به صفحات قرآن یا خطوط آن نگاه کند یا اینکه این کار برای او ممنوع است؟

جواب: نگاه کردن به قرآن کریم – اعم از خط، حروف، یا صفحات آن – برای زن حائض نه تنها حرام نیست، بلکه کاملاً جایز و مباح است و هیچگونه کراهت یا حرمتی در آن نیست. منع شرعی صرفاً مربوط به تماس بدنی (لمس) با خط قرآن و تلاوت آن …

مطالعه بیشتر »

سوال: شخصی چند رکعت از نماز تراویح را پشت سر امام از دست می‌دهد. پس از پایان تراویح، امام نماز وتر را با جماعت می‌خواند. آیا این شخص ابتدا تراویح از دست داده را بخواند یا به وتر جماعت بپیوندد؟

جواب: بهتر آن است که نخست در نماز وتر به جماعت حاضر شود تا از فضیلت جماعت بهره برد، سپس نماز تراویح فوت شده را قضا کند؛ چه فضیلت جماعت مقدم بر قضای تراویح است و با این روش، هم به ثواب جماعت وتر می‌رسد و هم نماز تراویح خود …

مطالعه بیشتر »

سوال: اگر کسی بلافاصله پس از ورود به مسجد، شروع به اقامه نماز کند، آیا افزون بر ثواب آن نماز، ثواب «تحیة المسجد» نیز شامل حال او می‌شود؟

جواب: بله، به فضل و کرم الهی، هر کس به محض گام نهادن در مسجد، هر نمازی را بخواند – چه نماز واجب (فرض)، چه نماز مستحب (نفل) و چه نماز سنت – افزون بر ثواب آن نماز، ثواب تحیة المسجد (نماز تحیت و احترام مسجد) نیز نصیبش می‌گردد. البته …

مطالعه بیشتر »

سوال: هنگام گفتن تکبیر تحریمه (الله اکبر اول نماز)، دستها تا کجا بلند می‌شوند؟

جواب: مستحب است دستها تا برابر دو گوش بلند شوند؛ به گونه‌ای که انگشتان شست به نرمه گوش و سر انگشتان دیگر به بالای گوش برسند. این عمل سنت است نه واجب، پس اگر دستها کمتر یا بیشتر بلند شود نماز صحیح است، ولی انجام آن بهتر و کامل‌تر است. …

مطالعه بیشتر »

سوال: در نماز جماعت، اگر امام قسمتی از تشهد (التحیات) را با صدای بلند بخواند، در حالی که این قسمت از نماز باید آهسته خوانده شود، آیا بر او سجده سهو واجب می‌گردد؟

جواب: در صورت یادشده، سجده سهو واجب نیست. زیرا چنان که فقهای کرام تصریح فرموده‌اند: وجوب آهسته خواندن، تنها مختص به قرائت نماز (یعنی حمد و سوره) است. بنابراین، اگر نمازگزار، چه امام و چه مأموم، اذکار و ادعیه‌ای همچون ذکر رکوع و سجود، و حتی تشهد را با صدای …

مطالعه بیشتر »

سوال: در دو رکعت آخر نماز فرض چهار رکعتی (مانند ظهر، عصر و عشا)، اگر نمازگزار چه از روی عمد و چه از روی فراموشی، پس از خواندن سوره فاتحه، سوره دیگری را نیز ضمیمه کند، آیا انجام سجده سهو بر او واجب می‌گردد یا خیر؟

جواب: اگر در دو رکعت آخر نماز فرض چهار رکعتی، چه از روی سهو و چه از روی عمد، سوره‌ای را به فاتحه ضمیمه کند، بنابر اظهر روایات، سجده سهو بر او واجب نیست. در صورت سهو، گناهی متوجه او نمی‌باشد؛ اما در صورت عمد، این کار خلاف اولی است …

مطالعه بیشتر »