آیا ذکر کردن با تسبیحی که در میان مردم رایج است جایز می باشد؟

الجواب باسم ملهم الصواب

بهتر این است که اذکار با انگشتان دست صورت بگیرد تا انگشتان نیز در عبادت شریک باشند، البته چنانچه فرد اذکار را با تسبیح انجام داد و هدف از این کار ریا و نمایش نبود، در چنین صورتی استفاده از آن درست است و اشکالی ندارد. از حدیث نیز ثابت است که در چند محل برخی از اصحاب از هسته‌ی خرما یا سنگریزه برای شمارش تسبیح و ذکر استفاده کرده‌اند و این عمل در حضور آنحضرت ـ صلی الله علیه وسلم ـ انجام گرفته است و ایشان از آن منع نفرموده‌اند. تسبیحات کنونی نیز که نخی دور آنها کشیده شده است نیز از آن جمله‌اند و طبق آنچه که در کتب وارد شده است، دلیلی بر عدم جواز آنها وجود ندارد، حتی علامه ابن رسلان مقدسی می‌فرماید: تسبیحاتی که نخی دور آنها کشیده شده است، از سنگریزه‌ها پاکیزه تر بوده و شمارش تسبیح با آنها سریع تر می‌باشد و سلف صالح نیز از آن استفاده نموده‌اند.

الدلائل:

ـ فی بذل المجهود:

( وبین یدیها نوًی) جمع نواة وهی عظم التمر(أو حصًی) شک من الراوی(تسبح) أی المرأة ( به) أی بما ذکره، وهذا أصل صحیح لتجویز السبحة بتقریره صلی الله علیه وسلم، فإنه فی معناه، إذ لا فرق بین المنظومة والمنثورة فیما یعد به، ولا یعتد بقول من عدها بدعة، وقد قال المشایخ: إنها سوط الشیطان، وروی أنه رؤی مع الجنید سبحة فی یده حال انتهائه، فسئل عنه؟ فقال: شیء وصلنا به إلی الله کیف نترکه.([1])

ـ وفی شرح سنن أبی داود لإبن رسلان:

( وبین یدیها نوی أو حصی تسبح)… فیه فضیلة التسبیح بالحصی والنوی ونحو ذلک، ولعل السبحة التی تنظم فی الخیط لم تکن عرفت حینئذٍ ثم حدث استعمالها وهو أنظف من الحصاة وأسرع للتسبیح، وقد استعملها المتقدمون من السلف الصالح، لکن لا أدری هل وجدت فی عهد النبی صلی الله علیه وسلم.([2])

---

([1]) ج6/ص229/کتاب الصلاة/باب التسبیح بالحصی/دارُالبشائر الإسلامیة/بیروت.

([2]) ج7/ص267/کتاب أبواب الوتر/باب التسبیح بالحصی/ دارالفلاح.

و الله اعلم بالصّواب

آدرس فتوا: https://hamadie.ir/fiqh/?p=603
مدرسه دینی اصحاب الصفه زاهدان، دارالافتاء مجازی حمادیه، اهل سنت و جماعت بر اساس فقه حنفی
کپی و انتشار فتاوی با ذکر نام منبع «مدرسه دینی اصحاب الصفه زاهدان، دارالافتاء مجازی حمادیه» و آدرس فتوا مجاز می باشد و انتشار بدون ذکر منبع و آدرس شرعاً مجاز نمی باشد.