خوردن مرغ، گوسفند، گاو و شتر جلاله (نجاست خوار) جایز است یا خیر؟

الجواب باسم ملهم الصواب

خوردن مرغ یا هر حیوان حلال گوشت دیگری که نجاست می خورد، در صورتی که اغلب غذای آنها اشیاء پاک باشد و گاهی نجاست میخورد، جایز است و هیچ گونه اشکالی ندارد.

اما اگر اکثر غذایشان نجاست است، تا زمانیکه آن حیوان را برای تصفیه حبس نکرده اند، مکروه می باشد.

و باید بعد از حبس هر وقت اراده ذبح آن حیوان را کردند، آن را ببندند و نگهداری کنند تا نجاست نخورد و اثر نجاساتی که خورده است از بین برود و بعد آن را ذبح کنند.

درباره مدت زمان حبس برای هر حیوانی اقوال مختلفی از علمای کرام منقول است که از مجموع عبارات فقهای کرام چنین بر می آید، که مدت زمان مشخصی برای حبس حیوان وجود ندارد، بلکه در آن، رأی مبتلی به معتبر است یعنی هر وقت تشخیص ذابح بر این شد که تصفیه شده و بدبوئی از آن حیوان زائل شده است، ذبحش کند. و به همین علت آراء مختلف است وعلامة شامی رحمه الله فرموده که اظهر اینست از مرغ سه روز، گوسفند چهار روز، و از شتر و گاو ده روز را ذکر فرموده اند.

– فی الفقه الأسلامی و أدلته:

و عبارة الحنفیة: یکره لحم الجلالة و لبنها، کما یکره لحم الأتان… و تحبس الجلالة حتی یذهب نتن لحمها، و قدر بثلاثة أیام لدجاجة، و أربعة لشاة، و عشرة لإبل و بقر علی الأظهر.^([1])

– وفی الفتاوی الهندیة:

ويكره أكل لحوم الإبل الجلالة وهي التي الأغلب من أكلها النجاسة لأنه إذا كان غالب أكلها النجاسة يتغير لحمها وينتن فيكره أكله كالطعام المنتن،… هذا إذا كانت لا تخلط ولا تأكل إلا العذرة غالبا، فإن خلطت فليست بجلالة فلا تكره؛ لأنها لا تنتن، ولا يكره أكل الدجاج المخلي، وإن كان يتناول النجاسة؛ لأنه لا يغلب عليه أكل النجاسة بل يخلطها بغيرها وهو الحب، والأفضل أن يحبس الدجاج حتى يذهب ما في بطنها من النجاسة، كذا في البدائع.^([2])

ـ وفی النُّتف:

قَالَ وَتكره الْجَلالَة من الانعام وَيسْتَحب اذا أَرَادَ ذَبحهَا ان يحبسها اياما ويعلفها حَتَّى تنظف اجوافها ثمَّ يذبحها.^([3])

ـ وفی الجوهرة:

وَيُكْرَهُ أَكْلُ لُحُومِ الْإِبِلِ الْجَلَّالَةِ وَشُرْبُ لَبَنِهَا وَكَذَا الْبَقَرَةُ، وَالشَّاةُ، وَالْجَلَّالَةُ هِيَ الَّتِي تَأْكُلُ الْعَذِرَةَ، وَالنَّجَاسَاتِ لَا غَيْرُ أَمَّا إذَا خَلَطَتْ فَلَيْسَتْ بِجَلَّالَةٍ… وَكَانَ أَبُو حَنِيفَةَ لَا يُؤَقِّتُ فِي حَبْسِهَا وَقْتًا وَإِنَّمَا قَالَ: يَحْبِسُهَا حَتَّى يَطِيبَ لَحْمُهَا وَرُوِيَ أَنَّهَا تُحْبَسُ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ وَقِيلَ: سَبْعَةُ أَيَّامٍ وَذَلِكَ مَوْقُوفٌ عَلَى زَوَالِ النَّتِنِ وَلَا عِبْرَةَ بِالْأَيَّامِ وَتَوَقَّفَ أَبُو حَنِيفَةَ فِي ثَمَانِ مَسَائِلَ وَلَمْ يُؤَقِّتْ فِيهَا وَقْتًا أَحَدُهَا هَذِهِ مَتَى يَطِيبُ لَحْمُهَا.^([4])

---

([1]) الفقه الإسلامی و أدلته 4ج /ص 2598 /الباب السابع ـ الحظر و الإباحة /مکتبه رشیدیه بی تا.

([2]) الفتاوی الهندیة/ ج5/ص439 /کتاب الذبائح / الباب الثانی فی بیان ما یؤکل من الحیوان … /دار إحیاء التراث العربی/ الطبعة الأولی.

([3]) النُّتف فی الفتاوی، ص150/کتاب الذبائح والصید/مجلد1/مکتبه حقانیه، پشاور.بی تا. 

([4]) الجوهرةُ النیّرة شرح مختصر القدوری،ص863/ کتاب الذبائح، مکتبة البشری، کراچی: 1436 هـ.

و الله اعلم بالصّواب

آدرس فتوا: https://hamadie.ir/fiqh/?p=520
مدرسه دینی اصحاب الصفه زاهدان، دارالافتاء مجازی حمادیه، اهل سنت و جماعت بر اساس فقه حنفی
کپی و انتشار فتاوی با ذکر نام منبع «مدرسه دینی اصحاب الصفه زاهدان، دارالافتاء مجازی حمادیه» و آدرس فتوا مجاز می باشد و انتشار بدون ذکر منبع و آدرس شرعاً مجاز نمی باشد.