دارالافتاء مجازی حمادیه اهل سنت و جماعت – بر اساس فقه حنفی
جواب:
اگرچه برخی از کتب افضلیت صف آخر را نسبت به صف اول بیان کردهاند، و دلیل آن را نوشتهاند که نماز و دعا برای میت در حقیقت نوعی شفاعت است، و در بحث شفاعت، حالت تواضع شفاعت کننده بسیار کارساز است، و قرار گرفتن در صف آخر به ظاهر نوعی تواضع در آن دیده میشود، اما با این وجود افضل این است که بر قول صحیح و عام آنحضرت صلی الله علیه وسلم مبنی بر افضلیت صف اول جماعت عمل شود، چنانکه میفرماید: «خير صفوف الرجال أولها وشرها آخرها». و از طرفی هم اظهار تواضع نیز فقط موقوف بر حضور در صف آخر نیست، بلکه تواضع عمل قلب است و در هر کجا میتواند حاصل شود.
دلیله:
ـ في حاشیة الطحطاوي علی المراقي: وفي السيد نقلا عن حاشية المؤلف أفضل صفوفها آخرها وفي غيرها أولها إظهارًا للتواضع لتكون شفاعته أدعى إلى القبول اهـ ومثله في «القنية» ونقله ابن ملك في «شرح الوقاية» عن الكرماني اهـ قلت: وينظر فيه بإطلاق ما صح في مسلم وغيره عنه صلى الله عليه وسلم: «خير صفوف الرجال أولها وشرها آخرها»، وإظهار التواضع لا يتوقف على التأخر؛ لأن كونها أقرب إلى الإجابة إنما هو بالتحقق بالتواضع والخضوع وذلك بالمنحة الربانية لا بالتأخر قطعًا فيعمل بالإطلاق ما لم يوجد له مخصص صحيح، كذا بحثه بعض الأذكياء وقد علمت ما نصه أهل المذهب على أنه قد يقال إن الظاهر عنوان الباطن. ([1]).
([1]) حاشیة الطحطاوي علی المراقي: (221/2)، کتاب الصلاة، باب: الجنائز، ط: مکتبة القدس.
و الله اعلم بالصّواب
آدرس فتوا:
https://hamadie.ir/fiqh/?p=4081
مدرسه دینی اصحاب الصفه زاهدان، دارالافتاء مجازی حمادیه، اهل سنت و جماعت بر اساس فقه حنفی
کپی و انتشار فتاوی با ذکر نام منبع «مدرسه دینی اصحاب الصفه زاهدان، دارالافتاء مجازی حمادیه» و آدرس فتوا مجاز می باشد و انتشار بدون ذکر منبع و آدرس شرعاً مجاز نمی باشد.