اقتصاد خانواده ام ضعیف بود و در اثر آن مجبور بودم که در ماه رمضان نیز کارگری کنم، اما چون در بعضی روزها از مشقت های زیادی که بر اثر کار به سرم می آمد، نتونستم روزه را ادامه بدهم لذا آن را خوردم، حدوداً 10 یا 15 روزی نتونستم روزه ام را نگه دارم، حالا بفرمایید که در عوض روزه هایی که خوردم قضایی بگیرم کفایت می-کند یا باید کفاره بدهم، لطفا مرا راهنمایی نمایید.

الجواب باسم ملهم الصواب

برای انسان مکلف جایز نیست که در روز رمضان به مجرد این که کارگر است و کار می­کند، روزه خود را بخورد، اما اگر به مشقت و سختی افتاد و مجبور شد که در اثنای روز افطار کند، در این­صورت به اندازه­ ای بخورد که مشقت­ آن دفع گردیده سپس تا غروب خود را از خوراک بازدارد و با بقیه افطار کند، و آن روزهایی که افطار کرده را قضایی بیاورد.

الدلائل:

ــ في الرد:  

(قوله وصحيح خاف المرض) أي بغلبة الظن كما يأتي، فما في شرح المجمع من أنه لا يفطر محمول على أن المراد بالخوف مجرد الوهم كما في البحر والشرنبلالي (قوله وخادمة) في القهستاني عن الخزانة ما نصه إن الحر الخادم أو العبد أو الذاهب لسد النهر أو كريه إذا اشتد الحر وخاف الهلاك فله الإفطار كحرة أو أمة ضعفت للطبخ أو غسل

الثوب. اهـ.([1])

ــ وفي الهندیة:

(ومنها العطش والجوع كذلك) إذا خيف منهما الهلاك أو نقصان العقل كالأمة إذا ضعفت عن العمل وخشيت الهلاك بالصوم، وكذا الذي ذهب به موكل السلطان إلى العمارة في الأيام الحارة إذا خشى الهلاك أو نقصان العقل كذا في فتح القدير.([2])


([1]) رد المحتار/ج3/ص464/كتاب الصوم/فصل في العوارض المبيحة لعدم الصوم/دارالمعرفة.

([2]) الفتاوی الهندیة/ج1/ص270/كتاب الصوم/الباب الخامس في الأعذار التي تبيح الإفطار/دار الفکر.

و الله اعلم بالصّواب

آدرس فتوا: https://hamadie.ir/fiqh/?p=3951
مدرسه دینی اصحاب الصفه زاهدان، دارالافتاء مجازی حمادیه، اهل سنت و جماعت بر اساس فقه حنفی
کپی و انتشار فتاوی با ذکر نام منبع «مدرسه دینی اصحاب الصفه زاهدان، دارالافتاء مجازی حمادیه» و آدرس فتوا مجاز می باشد و انتشار بدون ذکر منبع و آدرس شرعاً مجاز نمی باشد.