دارالافتاء مجازی حمادیه اهل سنت و جماعت – بر اساس فقه حنفی
الجواب وبالله التوفیق
بله، خیار شرط را میتوان تا سه روز یا کمتر تعیین نمود، و چون این دو نفر به بنگاه مراجعه کردهاند و تمام قوانین و شرائط آن را قبول کردهاند، که عموماً به صراحت توسط متولی بنگاه جلوی آنها قرائت میشود؛ و آن دو نفر پای آن برگه امضاء کردهاند، و نیز این که بنگاه از طرف خودش به طرفین 48 ساعت خیار شرط بدهد از عرف بنگاه داران است، و عرف تجار هر زمان اعتبار دارد، به شرط این که عرف آنها مخالف شرع نباشد، و خیار شرط مخالف شرع نیست، پس هر یکی از آنها این اختیار را دارد که تا مدت مشخص شده معامله را فسخ کند.
الدلائل:
ـ في الدرّ المختار:
(صح شرطه للمتبايعين) معاً، (ولأحدهما) ولو وصياً، (ولغيرهما) ولو بعد العقد.([1])
ـ وفي ردّ المحتار:
قوله:(صح شرطه) أي شرط الخيار المذكور، وصرح بفاعل صح إشارة إلى أن ضمير صح الواقع في عبارة الكنز وغيره عائد إلى المضاف إليه في الترجمة.([2])
ـ وفي الأشباه والنظائر:
اَلْقَاعِدَةُ السَّادِسَةُ الْعَادَةُ مُحَكَّمَةٌ.
و أَصْلُهَا قَوْلُهُ صَلَّى الله عَلَيْهِ وَسَلَّمَ «مَا رَآهُ الْمُسْلِمُونَ حَسَنًا فَهُوَ عِنْدَ الله حَسَنٌ»… واعلم أن إعتبار العادة والعرف یرجع إلیه في الفقه في مسائل کثیرة حتی جعلوا ذلک أصلاً.([3])
([1]) الدر المختار، 7/79، کتاب البیوع، باب خیار الشرط، دار احیاء التراث العربي.
([2]) رد المحتار، 7/79، کتاب البیوع، باب خیار الشرط، دار احیاء التراث العربي.
[3])) الأشباه والنظائر، ص93، القاعدة السادسة /قدیمي کتب خانه.
و الله اعلم بالصّواب
آدرس فتوا:
https://hamadie.ir/fiqh/?p=3351
مدرسه دینی اصحاب الصفه زاهدان، دارالافتاء مجازی حمادیه، اهل سنت و جماعت بر اساس فقه حنفی
کپی و انتشار فتاوی با ذکر نام منبع «مدرسه دینی اصحاب الصفه زاهدان، دارالافتاء مجازی حمادیه» و آدرس فتوا مجاز می باشد و انتشار بدون ذکر منبع و آدرس شرعاً مجاز نمی باشد.