سلیمان مفقود می‌گردد [ناپدید می شود]، حال پس از دو سال همسرش شروع به گذراندن عدت نموده است، اما قاضی پس از گذر چندین سال دیگر گواهی فوت وی را صادر نموده است، حال سوال اینجاست که عدت همسرش باطل و بلا اعتبار می‌باشد یا خیر؟ ب) فرزندانی که قبل از صدور گواهی فوت وفات نموده‌اند در میراث پدرخود سهیم می‌باشند یا خیر؟

الجواب باسم ملهم الصواب

در رابطه با وفات فرد مفقود گواهی فوت قاضی اعتبار دارد. یعنی پس از صدور گواهی فوت بر مرگ وی یقین حاصل می‌‌شود و احکام مرده در خصوص میراث و عدت همسرش برای ورّاث آغاز می‌شود، بنابراین عدت گذراندن قبل از صدور حکم وفات از طرف قاضی باطل و بلا اعتبار می‌باشد، همچنین  در میراث، فرزندانی سهیم می‌گردند که در وقت صدور حکم قاضی در قید حیات باشند.

الدلائل:

ـ فی الهندیة:

وإذا حكم بموته اعتدت امرأته عدة الوفاة من ذلك الوقت وقسم ماله بين ورثته الموجودين في ذلك الوقت ومن مات قبل ذلك لم يرث منه.^([1])

– وفی البحر:

(قوله وتعتد امرأته وورث منه حينئذ لا قبله) أي حين حكم بموته بمضي هذه المدة والظرف قيد للحكمين كأنه مات من ذلك الوقت معاينة إذ الحكمي معتبر بالحقيقي، وكذا يحكم بعتق مدبريه وأمهات أولاده في ذلك الوقت كما في الحاوي.^([2])

– وفی الهدایة:

وإذا حكم بموته اعتدت امرأته عدة الوفاة من ذلك الوقت ” ويقسم ماله بين ورثته الموجودين في ذلك الوقت ” كأنه مات في ذلك الوقت معاينة إذ الحكمي معتبر بالحقيقي ” ومن مات قبل ذلك لم يرث منه ” لأنه لم يحكم بموته فيها فصار كما إذا كانت حياته معلومة.^([3])

---

([1]) الفتاوی الهندیة/ج2/ص309/کتاب المفقود/دارالفکر/الطبعة الأولی.

 ([2]) البحرالرائق/ج5/ص267/کتاب المفقود/دار احیاءالتراث العربی.

 ([3]) الهدایه /ج4/ص358/کتاب المفقود/مکتبة البشری.

و الله اعلم بالصّواب

آدرس فتوا: https://hamadie.ir/fiqh/?p=2841
مدرسه دینی اصحاب الصفه زاهدان، دارالافتاء مجازی حمادیه، اهل سنت و جماعت بر اساس فقه حنفی
کپی و انتشار فتاوی با ذکر نام منبع «مدرسه دینی اصحاب الصفه زاهدان، دارالافتاء مجازی حمادیه» و آدرس فتوا مجاز می باشد و انتشار بدون ذکر منبع و آدرس شرعاً مجاز نمی باشد.