شهودی که در زمان فسق، بردگی و یا خردسالی جریانی را می بینند آیا می توانند در زمان رفع این اسباب در محضر دادگاه شهادت دهند یا خیر؟ مثلا فاسق در زمان ادای شهادت فرد پرهیزگاری گشته بود و غلام آزاد بود و خردسال به بلوغ رسیده بود؟

الجواب باسم ملهم الصواب

قانون کلی در اعتبار شهادت زمان ادای آن می‌باشد، یعنی اگر در زمان حضور به دادگاه شاهد فاسق، پرهیز گار گشته بود، شهادت وی مورد اعتبار است، همچنین در صورت برده و خردسال نیز قانون فوق قابل ملاحظه است که در زمان ادای شهادت اگر غلام آزاد و خردسال به بلوغ رسیده بود می‌توانند در محضر داداگاه شهادت دهند و در نزد قاضی شهادتشان معتبر و مورد قبول است.

الدلائل:

ـ فی الدرالمختار:

 (ومرتد ومملوك) ولو مكاتبا أو مبعضا (وصبي) ومغفل ومجنون (إلا) في حال صحته إلا (أن يتحملا في الرق والتمييز وأدّيا بعد الحرية) ولو لمعتقه كما مر (و) بعد (البلوغ) وكذا بعد إبصار وإسلام وتوبة فسق وطلاق زوجة لأن المعتبر حال الأداء شرح تكملة.^([1])

– وفی الهندیة:  

حتى لو كان وقت التحمل صبيا عاقلا ، أو عبدا ، أو كافرا ، أو فاسقا ، ثم بلغ الصبي وأعتق العبد وأسلم الكافر وتاب الفاسق فشهدوا عند القاضي تقبل شهادتهم كذا في البحر الرائق.^([2]) 

– وفی البحر:

(قوله إلا أن يتحملا في الرق والصغر وأديا بعد الحرية والبلوغ) ؛ لأنهما أهل للتحمل؛ لأن التحمل بالشهادة والسماع ويبقى إلى وقت الأداء بالضبط وهما لا ينافيان ذلك وهما أهل عند الأداء.^([3])

---

([1]) الدرالمختار/ ج8/ص220/کتاب الشهادات/باب القبول وعدمه/ط: دارالمعرفة..

([2]) الفتاوی الهندیة/ج5/ص402/کتاب الشهادات/الباب الأول في تعريفها وركنها وسبب أدائها وحكمها وشرائطها وأقسامها/ ط: مکتبه رشیدیه.

 ([3]) البحرالرائق/ج7/ص114/کتاب الشهادة/ باب من تقبل شهادته ومن لاتقبل/دار احیاءالتراث العربی.

و الله اعلم بالصّواب

آدرس فتوا: https://hamadie.ir/fiqh/?p=2807
مدرسه دینی اصحاب الصفه زاهدان، دارالافتاء مجازی حمادیه، اهل سنت و جماعت بر اساس فقه حنفی
کپی و انتشار فتاوی با ذکر نام منبع «مدرسه دینی اصحاب الصفه زاهدان، دارالافتاء مجازی حمادیه» و آدرس فتوا مجاز می باشد و انتشار بدون ذکر منبع و آدرس شرعاً مجاز نمی باشد.