برخی از طبیب‌ها جهت حصول پادزهر، دست به خرید انواع کژدم‌ها می‌زنند که برای بهبودی از زهرشان علاجی جز زهر خودشان نیست، از این رو آن‌ها را خریداری می‌کنند، اینک بفرمایید که چنین صورتی از معامله از دیدگاه شرع مجاز است یا خیر؟ همچنین بفرمایید که برخی از مردم مارها و کژدم‌ها را صرفا برای دکور منزل، آرایشگاه و… خریداری می‌کنند و آن ها را در شیشه الکل نگهداری می‌کنند، حال بفرمایید که با این منظور خرید چنین جانورانی جایز است یا خیر؟

الجواب باسم ملهم الصواب

در صورت مسئله فوق خرید کژدم، مار و… صرفا برای درمان و ساخت پادزهر مجاز بوده و هیچ اشکالی در استفاده و خرید و فروش آن نیست، اما در صورت دوم که صرفا خرید و فروش به منظور دکور و تزیین در منازل و آرایشگاه‌ها می‌باشد از لحاظ شرعی خرید و فروش چنین مار و کژدمی  جایز نیست.

الدلائل:

– فی الدر:

والحاصل أن جواز البيع يدور مع حل الانتفاع. ^([1])

ـ وفی الرد:

قوله: (كحيات) في الحاوي الزاهدي: يجوز بيع الحيات إذا كان ينتفع بها للأدوية، وما جاز الانتفاع بجلده أو عظمه: أي: من حيوانات البحر أو غيرها.^([2])

– وفی الهندية:

وفي النوازل ويجوز بيع الحيات إذا كان ينتفع بها في الأودية وإن كان لا ينتفع بها لا يجوز والصحيح أنه يجوز بيع كل شيء ينتفع به كذا في التتارخانية.^([3])

---

([1]) الدرالمختار(ج7/ ص261) کتاب البیوع/ باب البیع الفاسد/دارالمعرفة/الطبعةالرابعة.

([2]) ردالمحتار/(ج7/ ص260) کتاب البیوع/ مطلب: فی بیع دود القُرمُز/دارالمعرفة/ الطبعة الرابعة.

([3]) الفتاوی الهندية (ج3/ ص115) کتاب البیوع/ الباب التاسع: فیما یجوز بیعه وما لایجوز/ الفصل الرابع: فی بیع الحیوانات/دارالفکر/ الطبعة الأولی.

و الله اعلم بالصّواب

آدرس فتوا: https://hamadie.ir/fiqh/?p=2779
مدرسه دینی اصحاب الصفه زاهدان، دارالافتاء مجازی حمادیه، اهل سنت و جماعت بر اساس فقه حنفی
کپی و انتشار فتاوی با ذکر نام منبع «مدرسه دینی اصحاب الصفه زاهدان، دارالافتاء مجازی حمادیه» و آدرس فتوا مجاز می باشد و انتشار بدون ذکر منبع و آدرس شرعاً مجاز نمی باشد.