رضا به سعید موبایلی که کارتن ندارد هدیه می‌کند، سعیدهم بلا فاصله آن را به مبلغ دو میلیون می‌فروشد، خریدار مدتی از آن استفاده می‌کند، اما در ظرف مدت کوتاهی با نامه دادگاه به جرم سرقت گوشی مواجه می‌شود که پس از طی نمودن مراحل قانونی معلوم می‌شود که صاحب گوشی فوق رضا نبوده است، بنابراین گوشی را از دست خریدار می‌گیرند و به صاحب اصلی آن تحویل می‌دهند، حال خریدار برای دریافت دومیلیون پول گوشی به سعید مراجعه می‌کند و سعید به ناچار دو میلیون را پرداخت می‌کند، حال سوال اینجاست که سعید می‌تواند برای جبران خسارت خود به رضا که واهب و هدیه کننده است رجوع کند یا خیر؟

الجواب باسم ملهم الصواب

خیر، سعید حق رجوع به رضا را ندارد؛ چون که هدیه تبرع و نیکی است که در صورت بروز عوارض و خسارت، واهب(هدیه کننده) هیچ گونه مسئولیتی در قبال خسارت نخواهد داشت.

الدلائل:

ـ في البحر:

(قوله فإن تلفت الموهوبة واستحقها مستحق وضمن الموهوب له لم يرجع على الواهب بما ضمن) لأنها عقد تبرع وهو غير عامل له فلا يستحق السلامة^([1])

ـ وفي التبیین:

قال رحمه الله: (فإن تلفت الموهوبة واستحقها مستحق وضمن الموهوب له لم يرجع على الواهب بما ضمن)؛ لأن الهبة عقد تبرع وهو غير عامل له فلا يستحق السلامة ولا يثبت به الغرر بخلاف الوديعة.^([2])

ـ وفی حاوی القدسی:

وإن تلفت العین الموهوبة، أو إستحقها مستحق، فقبض الموهوب له، لم یرجع علی الواهب بشئ ^([3]).

---

([1]) البحرالرائق/ج7/ص501/کتاب الهبة/باب الرجوع فی الهبة/مکتبه رشیدیه. کویته                                                                         

([2]) تبیین الحقائق/ج6/ص71/کتاب الهبة/باب الرجوع فی الهبة/مکتبه اشرفیه، کویته.

[3])) الحاوی القدسی/ج2/ص147/کتاب الهبة /باب رجوع فی الهبة /دارالنوادرالطبعة الأولی.

و الله اعلم بالصّواب

آدرس فتوا: https://hamadie.ir/fiqh/?p=2770
مدرسه دینی اصحاب الصفه زاهدان، دارالافتاء مجازی حمادیه، اهل سنت و جماعت بر اساس فقه حنفی
کپی و انتشار فتاوی با ذکر نام منبع «مدرسه دینی اصحاب الصفه زاهدان، دارالافتاء مجازی حمادیه» و آدرس فتوا مجاز می باشد و انتشار بدون ذکر منبع و آدرس شرعاً مجاز نمی باشد.