غلام مي‌خواهد در زمين هاي احمدکشاورزی بکند و احمد به غلام می‌گوید که در صورتی با هم شراکت می‌کنیم که ده کیل (مثلا: ده منّ) مال من ما بقی بین من و تو بصورت نصفی (نصف نصف). آیا این نوع مزارعت جایز و درست است یا خیر؟

الجواب باسم ملهم الصواب

خیر، این نوع مزارعت و شراکت درست نیست، چرا که شاید فقط همان ده کیل، حاصل کلّ زمین باشد،« فإن شرطا لأحدهما قفزانا مسماة فهي باطلة ».

الـدلائل:

ـ فی الدر:

 (فتبطل إن شرط لأحدهما قفزان مسماة أو ما يخرج من موضع معين، أو رفع) رب البذر (بذره أو رفع الخراج الموظف وتنصيف الباقي.([1])

ـ وفی فتح القدیر:

ونظيره في المزارعة يعني اذا شرطا لأحدهما قفزانا مسماة بطلت لأنه عسى أن لا تخرج الأرض غيرها.([2])

ـ وفی اللباب:

فقال: (فإن شرطا لأحدهما قفزانا) بالضم: جمع قفيز (مسماة) أي معينة، أو شرط صاحب البذر أن يرفع بقدر بذره (فهي) أي المزارعة (باطلة) لأنه يؤدي إلى انقطاع الشركة، لجواز ألا يخرج إلا ذلك القدر.([3])

---

([1]) ردالمحتار/ج 9/ ص333 /کتاب المزارعة/داراحیاء التراث العربی / الطبعة الاولی.

([2]) فتح القدير /ج6/ص170/کتاب الشرکة/فصل: ولا تنعقد الشرکة…/دار الکتب العلمیة/الطبعة الثالثة.

([3]) اللباب في شرح الكتاب/ص316/كتاب المزارعة/مکتبة البشری/الطبعة الأولی.

و الله اعلم بالصّواب

آدرس فتوا: https://hamadie.ir/fiqh/?p=2158
مدرسه دینی اصحاب الصفه زاهدان، دارالافتاء مجازی حمادیه، اهل سنت و جماعت بر اساس فقه حنفی
کپی و انتشار فتاوی با ذکر نام منبع «مدرسه دینی اصحاب الصفه زاهدان، دارالافتاء مجازی حمادیه» و آدرس فتوا مجاز می باشد و انتشار بدون ذکر منبع و آدرس شرعاً مجاز نمی باشد.