حسین مي‌خواهد در زمين هاي محمد کشاورزی بکند و محمد به حسین می‌گوید: در صورتی با هم شراکت می‌کنیم که صاحب بذر، بذر خود را اول از حاصل بر می‌دارد وما بقی بین من و تو بصورتی نصفی ( نصف نصف ) می‌باشد. آیا این نوع مزارعت جایز و درست است یا خیر؟

الجواب باسم ملهم الصواب

خیر، این نوع مزارعت و شراکت درست نیست، چرا که شاید حاصل کل زمین به اندازه بذر استفاده شده، باشد.

الـدلائل:

ـ فی الدر:

(فتبطل إن شرط لأحدهما قفزان مسماة أو ما يخرج من موضع معين، أو رفع) رب البذر (بذره أو رفع الخراج الموظف وتنصيف الباقي.([1])

ـ وفی المبسوط:

قال ـ رحمه الله ـ: وإذا اشترطا أن يرفع صاحب البذر بذره من الريع والباقي بينهما نصفان فهو فاسد أيا ما كان البذر.([2])

ـ وفی فتاوی قاضی خان:

وكذا لو شرطا أن يرفع صاحب البذر بذره من الخارج والباقي يكون بينهما كان فاسداً من أيهما كان البذر.([3])

---

([1]) ردالمحتار/ج 9/ ص333 /کتاب المزارعة/داراحیاء التراث العربی / الطبعة الاولی.

([2]) کتاب المبسوط/ج12/جزء1/ص28/کتاب المزارعة/باب اشتراط شیء بعینه…/دارالفکر/الطبعة الاولی.

([3]) فتاوی قاضی خان/ج3/ص20/کتاب المزارعة/شرط السادس لصحة المزارعة/قديمی کتب خانه. 

و الله اعلم بالصّواب

آدرس فتوا: https://hamadie.ir/fiqh/?p=2155
مدرسه دینی اصحاب الصفه زاهدان، دارالافتاء مجازی حمادیه، اهل سنت و جماعت بر اساس فقه حنفی
کپی و انتشار فتاوی با ذکر نام منبع «مدرسه دینی اصحاب الصفه زاهدان، دارالافتاء مجازی حمادیه» و آدرس فتوا مجاز می باشد و انتشار بدون ذکر منبع و آدرس شرعاً مجاز نمی باشد.