آیا در پول‌هایی که خیرین هر سال برای آزادی زندانیانی که بخاطر جریمه دولت زندانی هستند جمع می‌کنند، زکات لازم می‌شود؟

الجواب باسم ملهم الصواب

خیر، در این نوع پول‌ها که به این عنوان جمع می‌شود زکات واجب نمی‌شود، چرا که برای وجوب زکات ملک تام شرط است و پول های جمع شده برای آزادی زندانیان در ملک هیچ کسی داخل نیستند لذا در آنها زکات نیز لازم نمی‌شود. 

الدلائل:

ـ في الدر:

(وسببه) أی سبب افتراضها (ملک نصاب حولی) نسبة للحول لحولانه علیه (تام) بالرفع صفة ملک.([1])

ـ وفي بدائع الصنائع:

واما الشرائط التی ترجع الی المال: فمنها الملک فلا تجب الزکاة فی سوائم الوقف والخیل المسبلة لعدم الملک وهذا لأن فی الزکاة تملیکا والتملیک فی غیر الملک لا یتصور.([2])

ـ وفي التاتارخانیة:

الزکاة واجبة علی الحر العاقل البالغ المسلم إذا ملک نصابا ملکا تاما وحال علیه الحول… الملک التام أن یکون ملکه ثابتا من جمیع الوجوه ولا یتمکن النقصان فیه بوجه کما فی المدیون والمکاتب.([3])

---

([1]) الدرالمختار/ج3/ص208/کتاب الزکاة/دارالمعرفة/الطبعة الرابعة.

([2]) بدائع الصنائع/ ج2/ص389 /کتاب الزکاة/ باب: فی شرائط التی ترجع الی المال/دار الکتب العلمیة بیروت الطبعة الثانیة.

([3]) الفتاوی التاتارخانیة/ج3/ص133/کتاب الزکاة/رقم:3934/مکتبة رشیدیة.

و الله اعلم بالصّواب

آدرس فتوا: https://hamadie.ir/fiqh/?p=2077
مدرسه دینی اصحاب الصفه زاهدان، دارالافتاء مجازی حمادیه، اهل سنت و جماعت بر اساس فقه حنفی
کپی و انتشار فتاوی با ذکر نام منبع «مدرسه دینی اصحاب الصفه زاهدان، دارالافتاء مجازی حمادیه» و آدرس فتوا مجاز می باشد و انتشار بدون ذکر منبع و آدرس شرعاً مجاز نمی باشد.