همسر اینجانب حدود یک سال است که بدون اجازه و رضایت بنده، خانه و زندگی اش را رها کرده و به منزل مادرش رفته است. اکنون از طریق دادگاه ادعای طلاق، مهریه و نفقه معوقه را نموده است. اینک آیا طبق فقه اهل سنت، پرداخت نفقه معوقه و مهریه زن در صورتی که خودش راضی به زندگی نیست، بر من لازم است؟

الجواب باسم ملهم الصواب

حکم نفقه: در صورت مسؤله چون زن بدون هیچگونه عذری و بدون اجازه شوهر، خانه را ترک کرده است، ناشزه ( نافرمان) محسوب می شود. و تا زمانی که به خانه شوهر برنگردد، هیچ گونه نفقه ای به وی تعلق نمی گیرد.

و در صورت عدم نشوز زن، با گذشت مدت، نفقه ساقط می شود. لذا زن حق مطالبه نفقه زمان گذشته را ندارد. مگر در دو صورت: 1ـ با قضاوت قاضی مقدار نفقه تعیین شود 2ـ با مصالحت طرفین، مقدارش مقرر گردد.

در این دو صورت با گذشت مدت، نفقه ساقط نمی شود. 

حکم مهریه: البته در صورت مسؤله، چون دلیلی بر سقوط مهر یافت نمی شود، و مهر با دخول متأکّد شده است. لذا فقط بخاطر نشوز، مهریه از عهده شوهر ساقط نمی شود.

الدلائل:

 – فی الدر المختار:

(لا) نفقة لأحد عشر: مرتدة، ومقبلة ابنه، ومعتدة موت،ومنكوحة فاسدا وعدته، وأمة لم تبوأ، وصغيرة لا توطأ، و (خارجة من بيته بغير حق) وهي الناشزة حتى تعود ولو بعد سفره خلافا للشافعي.^([1])

ـ وفی الرد:     

وتأكده بالدخول ومثله الموت…^([2])

و أیضا قال:

مطلب لا تصير النفقة دينا إلا بالقضاء أو الرضا  قوله ( والنفقة لا تصير دينا الخ ) أي إذا لم ينفق عليها بأن غاب عنها أو كان حاضرا فامتنع فلا يطالب بها بل تسقط بمضي المدة. قوله (وبعد) أي وبعد القضاء أو الرضا ترجع لأنها بعده صارت ملكا لها كما قدمناه^([3])

– وفی البحر:

(قوله لا ناشزة) بالجر عطف على الزوجة أي لا تجب النفقة للناشزة وهي في اللغة، العاصیة على الزوج المبغضة له، يقال نشزت المرأة على زوجها فهي ناشزة.^([4])

---

([1]) الدرالمختار/ ج5/ص288/کتاب الطلاق/باب النفقة/ط: دارالمعرفة.

([2]) رد المحتار/ج4/ص 237/کتاب النکاح/احکام المتعة/ط: دارالمعرفة.

 ([3]) رد المحتار/ج5/ص 315/کتاب الطلاق/ مطلب لا تصير النفقة دينا إلا بالقضاء أو الرضا/ط: دارالمعرفة.

 ([4]) البحرالرائق شرح کنزالدقائق/ج4/ص275/کتاب الطلاق/باب النفقة/دار احیاءالتراث العربی.

و الله اعلم بالصّواب

آدرس فتوا: https://hamadie.ir/fiqh/?p=1912
مدرسه دینی اصحاب الصفه زاهدان، دارالافتاء مجازی حمادیه، اهل سنت و جماعت بر اساس فقه حنفی
کپی و انتشار فتاوی با ذکر نام منبع «مدرسه دینی اصحاب الصفه زاهدان، دارالافتاء مجازی حمادیه» و آدرس فتوا مجاز می باشد و انتشار بدون ذکر منبع و آدرس شرعاً مجاز نمی باشد.