اگر شخصی، فرد مبتلا به سرطان یا شخصی را که معلولیت دارد به قتل برساند، آیا بر او قصاص لازم است یا خیر؛ زیرا بین انسان‌ سالم و انسان مریض و معلول تفاوت وجود دارد؟

الجواب وبالله التوفیق

بله، بر فردی که چنین جنایتی مرتکب شده است، قصاص لازم است؛ زیرا اگر این‌گونه تفاوت‌ها مدنظر باشند(بسان سرطان یا معلولیت) قانون قطعی الهی (قصاص) معطل می‌ماند و قاتلان و آدم‌کُشان بر انجام کارهای‌های زشت‌شان دلیرتر می شوند و دامنه فساد گسترش می‌یابد ونظام زندگی مردم و کانون گرم هم‌زیستی فرو می‌پاشد و مجازات نکردن چنین افرادی، روزنه‌ای می‌شود  برای سائر فسادها که قباحت و شناعت آن دامن گیر همه مردم می‌شود و انسان‌های گستاخ، مقام ارزنده انسانیت را پایمال می‌کنند و با آیین نهادن  تفاوت‌ بین اقشار مردم می‌خواهند زندگی را  بر مردم تنگ کنند در حالی که تمام این امور از دیدگاه شرع غیر قابل قبول هستند.

الدلائل:

ـ فی الدر:

(و) يقتل (العاقل بالمجنون والبالغ بالصبي والصحيح بالأعمى والزمن وناقص الأطراف والرجل بالمرأة) بالإجماع.^([1])   

ـ وفی الجوهرة:

قوله: (ويقتل الرجل بالمرأة، والكبير بالصغير، والصحيح بالأعمى والزمن) وكذا بالمجنون وناقص الأطراف لقوله تعالى {وكتبنا عليهم فيها أن النفس بالنفس} ولأن المماثلة في النفس غير معتبرة حتى لو قتل رجل رجلا مقطوع اليدين، والرجلين، والأذنين، والمذاكير ومفقوء العينين فإنه يجب القصاص إذا كان عمدا كذا في الخجندي.^([2])

ـ وفی اللباب:

(ويقتل الرجل بالمرأة، والكبير بالصغير، والصحيح بالأعمى والزمن) وناقص الأطراف والمجنون، للعمومات، ولأن في اعتبار التفاوت فيما وراء العصمة امتناع القصاص كما في الهداية.^([3])    

---

([1]) الدر المختار/ج10/ص168/کتاب الجنایات/ فصل فیما یوجب القود وما لا یوجبه/بیروت ـ لبنان/الطبعة الرابعة.

([2]) الجوهرة النیرة/ص771/کتاب الجنایات/مکتبة البشری. 

([3]) اللباب فی شرح الکتاب/ص423/کتاب الجنایات/ ما لا قصاص فیه/مکتبة البشری. 

و الله اعلم بالصّواب

آدرس فتوا: https://hamadie.ir/fiqh/?p=1808
مدرسه دینی اصحاب الصفه زاهدان، دارالافتاء مجازی حمادیه، اهل سنت و جماعت بر اساس فقه حنفی
کپی و انتشار فتاوی با ذکر نام منبع «مدرسه دینی اصحاب الصفه زاهدان، دارالافتاء مجازی حمادیه» و آدرس فتوا مجاز می باشد و انتشار بدون ذکر منبع و آدرس شرعاً مجاز نمی باشد.