بنده در بندر عباس مشغول به کار ماهی گیری هستم و طبق آنچه که شنیده‌ام از حیوانات دریا فقط ماهی حلال است و می‌توان گوشت آن را خورد. ولی بنده و هم‌کارانم بجز ماهی از بقیه حیوانات (هشت‌پا، سفره‌ماهی یا خرچنگ) نیز صید می‌کنیم و برای تجارت هم که شده آنها را به کشورهای هم‌جوار جهت فروش صادر می‌کنیم؛ نه برای خوردن، بلکه در بحث طبی برای ساخت روغن برای ماساژ و غیره استفاده می‌شوند. آیا چنین معامله‌ای درست است؟

الجواب وبالله التوفیق

یکی از اصول صحت معامله ، منتفع بودن کالا است. در مورد صیدهایی که بیان داشتید نیز از آنها انتفاع حاصل می‌شود. پس تجارت آنها صحیح بوده و پولی که از آن راه کسب می‌کنید حلال است.

الدلائل:

ـ فی الدرّالمختار:

والحاصل أن جواز البيع يدور مع حل الإنتفاع مجتبى، واعتمده المصنف وسيجيء في المتفرقات.^([1])

ـ وفی ردّالمحتار:

ويصدق عليها تعريف المال المتقدم ويحتاج إليها الناس كثيرا في الصباغ وغيره، فينبغي جواز بيعها كبيع السرقين والعذرة المختلطة بالتراب كما يأتي مع أن هذه الدودة إن لم يكن لها نفس سائلة تكون ميتتها طاهرة كالذباب والبعوض وإن لم يجز أكلها، وسيأتي أن جواز البيع يدور مع حل الانتفاع.^([2])

ـ و فی الهندیة:

والصحيح أنه يجوز بيع كل شيء ينتفع به كذا في التتارخانية.^([3])

---

([1]) الدرالمختار/ج7/ص261/کتاب البیوع/باب بیع الفاسد/دار المعرفة، بیروت.

([2]) ردالمحتار/ج7/ص235/کتاب البیوع، مطلب فی تعریف المال/دارالمعرفة، بیروت/الطبعة الرابعة.  

([3]) الفتاوی الهندیة/ج3/ص115/کتاب البیوع، الفصل الرابع: في بيع الحيوانات/دارالفکر، الطبعة الأولی.

و الله اعلم بالصّواب

آدرس فتوا: https://hamadie.ir/fiqh/?p=1731
مدرسه دینی اصحاب الصفه زاهدان، دارالافتاء مجازی حمادیه، اهل سنت و جماعت بر اساس فقه حنفی
کپی و انتشار فتاوی با ذکر نام منبع «مدرسه دینی اصحاب الصفه زاهدان، دارالافتاء مجازی حمادیه» و آدرس فتوا مجاز می باشد و انتشار بدون ذکر منبع و آدرس شرعاً مجاز نمی باشد.