معمار، بنای مسجد روستای ما را به گونه‌ای طراحی کرده است که درب اتاق مؤذن خارج از مسجد واقع شده است. حال سوال اینجاست که معتکف برای اذان دادن باید از مسجد خارج شود تا بتواند اذان بدهد. آیا با خارج شدن برای اذان دادن اعتکافش باطل می‌‌شود؟

الجواب باسم ملهم الصواب

فقهای کرام در مورد معتکف فرموده اند که باید وقت خودش را به عبادت و نیایش خداوند متعال اختصاص بدهد و بی‌جهت و بدون دلیل شرعی از مسجد خارج نشود که سبب ابطال اعتکاف او می‌شود.

در صورت مسئوله بالا چون اذان امر شرعی محسوب می‌شود، لذا برای معتکف اجازه هست تا به اتاق اذان برود و اذان بدهد و فورا برگردد و این امر سبب باطل شدن اعتکاف او نمی‌شود.  

(أو) شرعية كعيد وأذان لو مؤذنا وباب المنارة خارج المسجد.{الدّر المختار، ج3/ص501}

الدلائل:

ـ فی الدرّالمختار:

(الخروج إلا لحاجة الإنسان) طبيعية كبول وغائط وغسل لو احتلم ولا يمكنه الاغتسال في المسجد كذا في النهر (أو) شرعية كعيد وأذان لو مؤذنا وباب المنارة خارج المسجد و (الجمعة وقت الزوال ومن بعد منزله) أي معتكفه.^([1])

ـ وفی ردّالمحتار:

والصحیح أن هذا القول فی حق الکل؛ لأنه خرج لإقامة سنة الصلاة  وسنتها تقام فی موضعها فلا تعتبر المنارة خارجا.^([2])

ـوفی الأَصْل:

ولو كان باب المئذنة خارجا من المسجد لم يفسد ذلك عليه اعتكافه. ^([3])

ـوفی الهندیة:

(ومن الأعذار الخروج للغائط والبول ، وأداء الجمعة)…. وإن كان باب المئذنة خارج المسجد كذا في البدائع والمؤذن وغيره فيه سواء هو الصحيح هكذا في الخلاصة وفتاوى قاضي خان ولا بأس أن يخرج رأسه إلى بعض أهله ليغسله.^([4])

---

([1]) الدرالمختار/ج3/ص501/کتاب الصوم/باب الإعتکاف/دار المعرفة، بیروت.

([2]) ردالمحتار/ج3/ص501/کتاب الصوم/باب الإعتکاف/دار المعرفة، بیروت.

([3]) الأَصْل،ج5/ص406، کتاب الصید والذبائح، مکتبةُ الاحرار، نیُواده مردان، طبع اول.

([4]) الفتاوی الهندیة/ج1/ص276/کتاب الصوم، الباب السابع في الإعتكاف/ بیروت/دارالفکر، الطبعة الأولی.

و الله اعلم بالصّواب

آدرس فتوا: https://hamadie.ir/fiqh/?p=1683
مدرسه دینی اصحاب الصفه زاهدان، دارالافتاء مجازی حمادیه، اهل سنت و جماعت بر اساس فقه حنفی
کپی و انتشار فتاوی با ذکر نام منبع «مدرسه دینی اصحاب الصفه زاهدان، دارالافتاء مجازی حمادیه» و آدرس فتوا مجاز می باشد و انتشار بدون ذکر منبع و آدرس شرعاً مجاز نمی باشد.