شخصی علاوه بر تامین نان و نفقه زن و بچه خود، بدهکار نیز است، اما کسب و کار نمی کند و چشم به دست این و آن دوخته. حکم این شخص چیست؟

الجواب باسم ملهم الصواب

کسب و کار به اندازه‌ کفایت نفس و اهل وعیال، و قضای دیون فرض است.

الدلائل:

ـ و فی الفتاوی الهندیة:

(فرض): وهو الکسب بقدر الکفایة لنفسه وعیاله وقضاء دیونه ونفقة من یجب علیه نفقته… وکذا إن کان له أبوان معسران یفترض علیه الکسب بقدر کفایتهما.^([1])

ـ و فی الموسوعة الفقهیة:

وطلب الغنى قد يكون فرضاً، وذلك بأن يسعى الإنسان ليكسب ما تحصل به كفاية نفسه وعياله ويغنيه عن السؤال.^([2])

ـ و فی مجمع الأنهر:

(ومنه) أي وبعض الكسب (فرض وهو) أي الكسب (قدر الكفاية لنفسه وعياله وقضاء ديونه) لما بينا أنه لا يتوسل إلى إقامة الفرض إلا به خصوصاً إلى قضاء الدين ونفقة من تجب عليه نفقته فإن ترك الاكتساب بعد ذلك وسعه وإن اكتسب ما يدخره لنفسه وعياله فهو في سعة لأن «عليه الصلاة والسلام ادخر قوت عياله سنة» كما في الاختيار.^([3])

---

([1]) الفتاوی الهندیة/ج5/ص528/کتاب الکراهیة/الباب الخامس عشر فی الکسب/دار إحیاء التراث العربی.

([2]) الموسوعة الفقهیة الکویتیة/ج31/ص280/غنی/مکتبة علوم الاسلامیة.

 ([3])مجمع الانهر فی شرح ملتقی الابحر /ج4/ص150/مجلد4/کتاب الکراهیة/فصل فی الکسب/المکتبة الحبیبیة. دار احیاء التراث العربی/الطبعة الأولی.

و الله اعلم بالصّواب

آدرس فتوا: https://hamadie.ir/fiqh/?p=1447
مدرسه دینی اصحاب الصفه زاهدان، دارالافتاء مجازی حمادیه، اهل سنت و جماعت بر اساس فقه حنفی
کپی و انتشار فتاوی با ذکر نام منبع «مدرسه دینی اصحاب الصفه زاهدان، دارالافتاء مجازی حمادیه» و آدرس فتوا مجاز می باشد و انتشار بدون ذکر منبع و آدرس شرعاً مجاز نمی باشد.