عمه محمد به قصد دیدار او به شهرایشان سفر میکند بعد از چند روزی دوباره میخواهد به شهر خودش برگردد وقت باز گشت محمد به نیت زکات کرایه اش را حساب میکند اما عمه اش را خبر نمیکند که از مال زکات حساب کرده است. و این در حالی است که عمه اش نیز مستحق زکات می باشد. حال آیا زکات محمد ادا شده یا خیر؟

الجواب باسم ملهم الصواب

برای ادای زکات دو شرط وجود دارد: 1 تملیک 2 نیت، و در مسئله مذکوره چونکه هردو شرط یافت شده اند (یعنی کرایه را وقتی به او داده او را مالک قرار داده، و نیت ادای زکات هم کرده) لذا زکات محمد ادا شده است.

الدلائل:

ـ فی الرد:

لأن المعتبر نیة الدافع ولذا جازت وإن سماها قرضاً أوهبة فی الأصح کما قدمناه.([1])

ـ و فی الفقه الأسلامی و أدلته:

وقال الحنفیة: لا یجوز أداء الزکاة إلا بنیة مقارنة للأداء إلی الفقیر، ولو حکما، کما لو دفع بلا نیة ثم نوی، والمال فی ید الفقیر، أو نوی عند الدفع للوکیل، … فکان من شرطها النیة، والأصل فیها الإقتران بالأداء، إلا أن الدفع للفقراء یتفرق فاکتفی بوجودها حالة العزل تیسیراً علی المزکی، کتقدیم النیة فی الصوم.^([2])

ـ و فی خلاصة الفتاوی:

المزکی إذا دفع المال إلی الفقیر ولم ینو شیئاً، ثم حضرته النیة عن الزکوة ینظر، إن کان المال قائماً فی ید الفقیر جاز عن الزکاة وإن تلف لم یجز^([3])

---

([1]) رد المحتار/ج3/ص343/کتاب الزکاة/دار احیاء التراث العربی/بیروت ــ لبنان/الطبعة الرابعة.

([2]) الفقه الاسلامی و ادلته/ج3/ص1810/المبحث الثالث وقت وجوب الزکاة ووقت أدائها/مکتبه رشیدیه.

([3]) خلاصة الفتاوی/ج1/ص244/کتاب الزکاة/الفصل الثامن/ مکتبه رشیدیه.

و الله اعلم بالصّواب

آدرس فتوا: https://hamadie.ir/fiqh/?p=1427
مدرسه دینی اصحاب الصفه زاهدان، دارالافتاء مجازی حمادیه، اهل سنت و جماعت بر اساس فقه حنفی
کپی و انتشار فتاوی با ذکر نام منبع «مدرسه دینی اصحاب الصفه زاهدان، دارالافتاء مجازی حمادیه» و آدرس فتوا مجاز می باشد و انتشار بدون ذکر منبع و آدرس شرعاً مجاز نمی باشد.