اطلاق لفظ (خدا) بر الله تعالی درست است یاخیر؟

الجواب باسم ملهم الصواب

لفظ (خدا) گرچه جزو نامهای ذات و صفات الله تعالی نیست و از قرآن وحدیث ثبوتی ندارد، اما از خود مفهومی را می رساند که در قرآن و حدیث وجود دارد، در این صورت اطلاق چنین الفاظی بر الله تعالی درست است، و لفظ (خدا) متشکل از دو لفظ (خود) و (آ) می باشد که در حقیقت ترجمه‌ (واجب الوجود) است، اما باز هم نزد علما نباید به کثرت در دعاها لفظ «خدا» تکرار گردد.

الدلائل:

ـ وفی شرح العقائد النسفیة:

وإذا ورد الشرع بإطلاق اسم بلغة فهو إذن بإطلاق ما یرادفه من تلک اللغة، أو من لغة أخری.^([1])

ـ وفی شرح العقائد العضدیة:

هذا کلامه، ویشکل ذلک بلفظ: «خدای» و«تکرّی» وأمثالهما، فی سائر اللغات مع شیوعها من غیر نکیر. اللهم إلا أن یقال: أن لفظ «خدای» معناه «خود آینده» أی الموجود بذاته، وحینئذ یکون مرادفاً لواجب الوجود، کما ذکره الإمام الرازی فی بعض تصانیفه. ویقالب بمثل ذلک فی سائر أسمائه، بحسب سائر اللغات إن أمکن.^([2])

ـ وفی النبراس بهامش شرح العقائد النسفیة:

قال بعض المحققین: لا نزاع فی جواز إطلاق أسماء الأعلام الموضوعة فی اللغات کـ«خدایا» بالفارسیة، و«تنکری» بالترکیة، وإنما النزاع فی الأسماء المأخوذة من الصفات والأفعال.^([3])

---

([1]) شرح العقائد النسفیة/ص136/بحث الأسماء والصفات/ناشر: شیخ الاسلام احمد جام . نوبت چاپ: اول 1394.

([2]) شرح العقائد العضدیة/ص172/دار إحیاء التراث العربی.الطبعة الأولی.

([3]) شرح العقائد النسفیة/ص136/بحث الأسماء والصفات/ناشر: شیخ الاسلام احمد جام . نوبت چاپ: اول 1394.

و الله اعلم بالصّواب

آدرس فتوا: https://hamadie.ir/fiqh/?p=1387
مدرسه دینی اصحاب الصفه زاهدان، دارالافتاء مجازی حمادیه، اهل سنت و جماعت بر اساس فقه حنفی
کپی و انتشار فتاوی با ذکر نام منبع «مدرسه دینی اصحاب الصفه زاهدان، دارالافتاء مجازی حمادیه» و آدرس فتوا مجاز می باشد و انتشار بدون ذکر منبع و آدرس شرعاً مجاز نمی باشد.