دارالافتاء مجازی حمادیه اهل سنت و جماعت – بر اساس فقه حنفی
الجواب وبالله التوفیق
دیدگاه ائمهی اربعه (ابوحنیفه، شافعی، مالک و احمد) رحمهم الله در اصنافی که زکات (عشر) بر آنها لازم است، متفاوت میباشد، که البته امام ابوحنیفه رحمه الله بر تمامی آنچه که از زمین برویند به شرط اینکه آن محصول هدف کاشت باشد، عشر را لازم میداند و بر آنچه که هدف نباشند، زکاتی را لازم نمیداند، مثل علفهای هرز، برگ درختان و … .
لذا در صورت مسئوله از آنجایی که از ابتدا هدف از کاشت ذرت، کاه آن بوده است و این به نوعی فراگرفتن زمین با این محصول است و مقصود کشت نیز محسوب میشود، لذا بر آن زکات (عشر) لازم است.
الدلائل:
ـ فی الدر:
(إلا فيـ) ـما لا يقصد به استغلال الأرض (نحو حطب وقصب) فارسي (وحشيش) وتبن وسعف وصمغ وقطران وخطمي وأشنان وشجر قطن وباذنجان وبزر بطيخ وقثاء وأدوية كحلبة وشونيز حتى لو أشغل أرضه بها يجب العشر.([1])
ـ وفی الرد:
قوله: (وتبن) بالباء الموحدة قال في الفتح غير أنه لو فصله قبل انعقاد الحب وجب العشر فيه؛ لأنه صار هو المقصود.([2])
ـ وفی فتح القدير:
( قوله بخلاف السعف والتبن ) وإنما لم يجب في التبن لأنه غير مقصود بزراعة الحب غير أنه قصله قبل انعقاد الحب وجب العشر فيه لأنه صار هو المقصود، ولا حاجة إلى أن يقال كان العشر فيه قبل الانعقاد ثم تحول عند الانعقاد.([3])
(1) الدرالمختار /ج3/ص243/ کتاب الزکاة/باب العشر/داراحیاءالتراث العربی/الطبعة الأولی.
(2) ردالمحتار/ج3/ص243/کتاب الزکاة/باب العشر/داراحیاءالتراث العربی/الطبعة الأولی.
(3) فتح القدیر/ج2/ص251/ کتاب الزکوة/باب زکاة الزروع والثمار/مکتبه رشیدیه.
و الله اعلم بالصّواب
آدرس فتوا:
https://hamadie.ir/fiqh/?p=1227
مدرسه دینی اصحاب الصفه زاهدان، دارالافتاء مجازی حمادیه، اهل سنت و جماعت بر اساس فقه حنفی
کپی و انتشار فتاوی با ذکر نام منبع «مدرسه دینی اصحاب الصفه زاهدان، دارالافتاء مجازی حمادیه» و آدرس فتوا مجاز می باشد و انتشار بدون ذکر منبع و آدرس شرعاً مجاز نمی باشد.