فرد «ذمی» در دار الإسلام زندگی می کند، اگر شخص مسلمان در حق وی تعدی کرده او را بکشد، یا زخمی بر او وارد کند که موجب دیه است، آیا بر مسلمان دیه لازم می گردد، ودیه‌ی او چقدر است؟

الجواب وبالله التوفیق

دیه بر مسلمان لازم می گردد، و باید همان اندازه دیه پرداخت کند که به شخص مسلمان می دهد، زیرا مسلمان و ذمی در حکم دیه با هم برابر هستند. از ابن عباس رضی الله عنهما روایت است که آن حضرت صلی الله علیه وسلم برای عامری ها، مانند دیه مسلمانان فیصله نمود، زیرا آنها با نبی کریم صلی الله علیه وسلم عهد و پیمان داشتند. و از آنجایی که اهل ذمه با مسلمانان هم پیمان هستند پس در این مسئله هم با آنها مثل مسلمانان رفتار می شود.

الدلائل:

ـ في الرد:

قوله ( وطرف المسلم والكافر ) أي وطرف الكافر أي الذمي سيان أي متساويان فيجري فيهما القصاص وكذا بين المرأتين المسلمة والكتابية وكذا بين الكتابيتين.^([1])

ـ وفي الاختيار:

(ودية المسلم والذمي سواء) لقوله – عليه الصلاة والسلام -: «دية كل ذي عهد في عهده ألف دينار».^([2])

ـ وفي تبيين الحقائق:

قال رحمه الله ( ودية الذمي والمسلم سواء ) ، وقال مالك رحمه الله دية اليهودي والنصراني ستة آلاف درهم لقوله عليه الصلاة والسلام عقل الكافر نصف دية المسلم.^([3])

ـ وفي الهداية:

قال: “ودية المسلم والذمي سواء” وقال الشافعي: دية اليهودي والنصراني أربعة آلاف درهم، ودية المجوسي ثمانمائة درهم. وقال مالك: دية اليهودي والنصراني ستة آلاف درهم.^([4])

---

([1]) ردالمحتار/ ج10/ص201/ کتاب الجنایات/ باب القود فیما دون النفس/دار المعرفة- بیروت/الطبعة الرابعة.

([2]) الاختیار لتعلیل المختار/الجزءالخامس/ص46/ کتاب الدیات/ قدیمی کتب خاته-کراچی.

([3]) تبیین الحقائق شرح کنز الدقائق/ج7/ص271/مجلد:7/کتاب الدیات /المکتبة الأشرفیة.

([4]) الهدایة/ج8/ص77/ کتاب الدیات/علی أساس حاشیة الشیخ اللکنوي/مکتبة البشری-کراتشي/الطبعة الثانیة.

و الله اعلم بالصّواب

آدرس فتوا: https://hamadie.ir/fiqh/?p=1095
مدرسه دینی اصحاب الصفه زاهدان، دارالافتاء مجازی حمادیه، اهل سنت و جماعت بر اساس فقه حنفی
کپی و انتشار فتاوی با ذکر نام منبع «مدرسه دینی اصحاب الصفه زاهدان، دارالافتاء مجازی حمادیه» و آدرس فتوا مجاز می باشد و انتشار بدون ذکر منبع و آدرس شرعاً مجاز نمی باشد.