امان الله ماشینش را به محمد بصورت قرضی به هشتاد میلیون تومان می‌فروشد و قبل از گرفتن پول باری دیگر ماشین را از محمد به قیمت شصت میلیون تومان بصورت نقدی می‌خرد، آیا این نوع معامله جایز می‌باشد یا خیر؟

الجواب باسم ملهم الصواب

خیر، این معامله جایز نیست زیرا که چنین معامله ای فاسد است.

الدلائل:

ـ في الهندیة:

ولو اشتراه بأكثر من الثمن الأول قبل نقد الثمن أو بعده جاز، ولو رخص السعر فانتقص من حيث السعر فاشتراه بأقل مما باع لم يجز ولا عبرة للسعر كذا في «الخلاصة».^([1])

ـ وفي البحرالرائق:

قوله: (وشراء ما باع بالأقل قبل النقد ) أي لم يجز شراء البائع ما باع بأقل مما باع قبل نقد الثمن فهو مرفوع عطفاً على «بيع» لا أنه مجرور عطفاً على المجرورات لأنه لو كان كذلك لصار المعنى لم يجز بيع شراء وهو فاسد .^([2])

---

([1]) الفتاوی الهندیة/ج3/ص159/کتاب البیوع/الفصل العاشر في بيع شيئين إحداهما لا يجوز البيع فيه وشراء ما باع بأقل مما باع/داراحیاء التراث العربي.

([2]) البحرالرائق/ج6/ص136/کتاب البیوع/باب البیع الفاسد/مکتبه رشیدیه.

و الله اعلم بالصّواب

آدرس فتوا: http://hamadie.ir/fiqh/?p=3589
مدرسه دینی اصحاب الصفه زاهدان، دارالافتاء مجازی حمادیه، اهل سنت و جماعت بر اساس فقه حنفی
کپی و انتشار فتاوی با ذکر نام منبع «مدرسه دینی اصحاب الصفه زاهدان، دارالافتاء مجازی حمادیه» و آدرس فتوا مجاز می باشد و انتشار بدون ذکر منبع و آدرس شرعاً مجاز نمی باشد.