موتور سواری در حال رانندگی است، شخصی دیگر با موتور از کنارش گذشته و جیبش را پاره می کند، یا کیف پولش را برمی دارد، اکنون اگر مقدار مال به حد نصاب قطع دست برسد، و آن دزد را دستگیر کنند آیا بر اساس قانون فقه دستش قطع می شود؟

الجواب وبالله التوفیق

دست شخصی که در روز و آشکارا، مال کسی را چپاول بکند، قطع نمی شود، زیرا برای اجرای حد شرایطی تعیین شده که در صورت مذکور یافته نمی شوند، چون شرط اثبات حد این است که مال در جایی امن و دور از دسترس نگه داری شده و سارق به حالت مخفیانه آن را بردارد. البته حکومت طبق روال و سیاست حکومتی می تواند ـ غیر از قطع دست ـ سزای دیگری به او بدهد.

الدلائل:

ـ فی الدر:

(و) لا (بخيانة) في وديعة (ونهب) أي أخذ قهرا (واختلاس) أي اختطاف لانتفاء الركن (ونبش) لقبور.(^[1])

ـ وفي الرد:

( قوله أي أخذ قهرا ) أي على وجه العلانية ( قوله أي اختطاف ) أي علانية أيضا فالنهب والاختلاس ، أخذ الشيء علانية، إلا أن الفرق بينهما من جهة سرعة الأخذ في جانب الاختلاس. ^([2])

ـ وفي البحر:

( وبخيانة ونهب واختلاس ) لانتفاء ركن السرقة وهي الأخذ خفية والخيانة هي الأخذ مما في يده على وجه الأمانة والنهب هو الأخذ على وجه العلانية والقهر في بلد أو قرية والاختلاس الاختطاف وهو أن يأخذ الشيء بسرعة والاسم الخلسة.^([3])

ـ وفي الهداية:

ولا قطع على خائن ولا خائنة ” لقصور في الحرز ” ولا منتهب ولا مختلس ” لأنه يجاهر بفعله كيف وقد قال النبي j: ” لا قطع في مختلس ولا منتهب ولا خائن. ^([4])

---

([1]) الدر المختار/ج6/ص 150/کتاب السرقة/دار المعرفة- بیروت/الطبعة الرابعة.

([2]) ردالمحتار/ ج 6/ص 150 /کتاب السرقة/دار المعرفة- بیروت/الطبعة الرابعة.

([3]) البحر الرائق شرح کنز الدقائق/ج5/ص 89/کتاب السرقة/دار إحیاء التراث العربي/الطبعة الأولی.

([4]) الهدایة شرح بدایة المبتدی/ج4/ص148/کتاب السرقة/ مکتبة البشری-کراتشی/الطبعة الثانیة.

و الله اعلم بالصّواب

آدرس فتوا: http://hamadie.ir/fiqh/?p=1087
مدرسه دینی اصحاب الصفه زاهدان، دارالافتاء مجازی حمادیه، اهل سنت و جماعت بر اساس فقه حنفی
کپی و انتشار فتاوی با ذکر نام منبع «مدرسه دینی اصحاب الصفه زاهدان، دارالافتاء مجازی حمادیه» و آدرس فتوا مجاز می باشد و انتشار بدون ذکر منبع و آدرس شرعاً مجاز نمی باشد.