الجواب باسم ملهم الصواب مال مضاربه را بعنوان مضاربه به شخصی دیگر دادن در صورتی درست است که با اجازه رب المال (صاحب مال) باشد. لذا در صورت مسئوله اگر خالد به زید این اجازه را بدهد، درست است. الدلائل: – فی البدائع: فأما إذا قال له: اعمل برأيك فله …
مطالعه بیشتر »موسی به احمد مبلغی پول داده و به او می گوید: با این پول ها کار کن و مشخص نمی کنند که فایده و سود بدست آمده را چگونه تقسیم می کنند. و در میان خود شرط هایی گذاشتند که فایده مجهول می شود. آیا از دیدگاه شرع چنین معامله ای اشکال دارد؟
الجواب باسم ملهم الصواب در مضاربه، ابتدا باید سود و فایده برای مضارب و رب المال مشخص گردد. در غیر اینصورت، موجب فساد مضاربه خواهد شد. لذا در صورت مسؤله، مضاربه فاسد می شود. پس در ابتدای امر، منفعت طرفین را در فایده وربح، به صورت درصدی معلوم کنند تا …
مطالعه بیشتر »شخصی صاحب عمده فروشی بزرگی در شهر است. زید سه سال قبل به مبلغ پنجاه میلیون تومان از او جنس خریداری کرده است. بعد از اینکه دیون خودش را پرداخت نمی کند، صاحب مغازه جهت محکم کاری از او چیزی را به عنوان رهن و گرو مطالبه می کند. زید ماشین نیسان خود را نزد صاحب مغازه بعنوان رهن می گذارد و به او می گوید که شما حق استفاده از آن را ندارید تا اینکه من دَین خود را پرداخت کنم. در مدت مذکور، ماشین از دست صاحب مغازه هلاک می شود. قیمت ماشین سه سال قبل، چهل و پنج میلیون تومان بود ولی امروز قیمت گذاران آن را پنجاه میلیون قیمت کرده اند. اکنون زید مدعی است که وام های من در مقابل قیمت ماشین ادا شده اند. آیا درصورت مسؤله، قیمت روز تحویل رهن (ماشین) اعتبار دارد یا قیمت روز ادای دیون؟
الجواب باسم ملهم الصواب در صورت مسؤله، قیمت روز تحویل گرفتن ماشین معتبر است. یعنی همان قیمت سه سال قبل، نه قیمت روز ادای دیون. لذا ماشین زید در مقابل چهل و پنج میلیون هلاک شده و پنج میلیون باقی مانده را باید به صاحب مغازه بپردازد. الدلائل: ـ فی …
مطالعه بیشتر »یکی از نزدیکان احمد وفات می کند و ایشان با گواهی فوت او نزد قاضی می آید و تقاضای تقسیم زمین میت را دارد و می خواهد سهمیه اش را جدا کند و آن را بفروشد. آیا بدون حضور وارثین دیگر، زمین تقسیم کرده می شود یا خیر؟
الجواب باسم ملهم الصواب در تقسیم، حضور کلیه سهامدران و وارثان ضروری است، تا نزاع دفع شود. پس شرعاً نمی توان بدون حضور بقیه وارثان، زمین را تقسیم کرد و سهمیه احمد را به وی تحویل داد. الدلائل: ـ فی الدرالمختار: (فإن برهن) وارث (واحد) لا يقسم، إذ لا بد …
مطالعه بیشتر »یکی از طلبه های روستای ما در امتحانات سالانه رتبه می آورد و محمود می خواهد به این طلبه از اموالی که با خالد شریک است، جایزه بدهد. آیا این عمل برای محمود جایز است؟ در حالیکه از خالد در این رابطه اجازه هم نگرفته است.
الجواب باسم ملهم الصواب خیر، برای شریک جایز نیست بدون اجازه از شریک دیگرش چیزی از اموال شراکت را ببخشد. در مسئله مذکور، محمود اجازه ندارد که بدون اجازه خالد، از مال شراکت چیزی هدیه کند. الدلائل: ـ فی الدر: (وكل) من شركاء الملك (أجنبي) في الامتناع عن تصرف مضر …
مطالعه بیشتر »دو نفر باهم شریک می شوند که ماشین بخرند و در بازار بفروشند. یکی از آن دو ماشین را با سرمایه خود می خرد و می آورد که ناگهان پس از خریدن، متوجه می شود پول شریکش، از دست رفته است. آیا شرکت آنها باطل می شود؟
الجواب باسم ملهم الصواب شرکت آنها درست است و شریک اول که ماشین را گرفته است، به شریکش رجوع نموده وحصه اش را بگیرد و مبیع(ماشین) در میان آنها مشترک است، زیرا هنگام عقد وخریدن، شرکت درست بوده است،« لقيام الشركة وقت الشراء ». الدلائل: ـ فی الدر: (وإن اشترى …
مطالعه بیشتر »چند نفر از پاکستان برای مدت کوتاهی به ایران می آیند و جهت سکونت در یکی از روستاها چند متر زمین از کدخدای روستا عاریت می گیرند. کدخدای روستا به آنها می گوید که فعلا زندگی کنید ولی هر وقت بخواهم، شما باید اینجا را ترک کنید. آنها نیز قبول می کنند. بعد از گذشت یکسال، کدخدا به آنها می گوید که زمین مرا خالی کنید و بروید؛ چون خودم به آن نیاز دارم. آیا از لحاظ شرعی برای کدخدا جایز است که آنها را از زمین خودش بیرون کرده و زمین را از آنها خالی طلب کند؟
الجواب باسم ملهم الصواب باید دانست که عاریت، استعمال منافع یک چیز بلاعوض را می گویند. پس در صورت مسؤله، مهاجرین و عاریت گیرندگان، باید زمین را همانطور که معیر (کدخدای محل) گفته است، برایش خالی بکنند. چون زمین به آنها برای استفاده در مدت کوتاهی سپرد شده است. و …
مطالعه بیشتر »عبدالله از مسیر ده پانزده کیلومتری برای کشاورزی به زمین دیگری می رود، سعید زمین خالی دارد که موقعیت آب و غیره آن خوب است ولی آن را نمی کارد. عبدالله می خواهد زمین سعید را به مدت ده سال عاریت بگیرد و در آن موز بکارد. آیا از لحاظ شرعی اشکال دارد یا خیر؟
الجواب باسم ملهم الصواب در صورت مسؤله اگر عبدالله از زمین سعید، عاریتا استفاده کند، هیچگونه اشکال شرعی رخ نمی دهد. و این یک نوع تعاون و همکاری در کار خیر می باشد که در شریعت مقدس، یک نوع امر پسندیده است. البته سعید هر وقت که خواست، می تواند …
مطالعه بیشتر »شخصی در وقت رفتن به سفر، مقداری پول به زید امانت می دهد. زید در مسیر راه خانه اش، با دزدها رو به رو می شود و او را تهدید به قتل می کنند تا اینکه زید پولهای امانتی و هر چه که خودش دارد، به دزدها می دهد. اکنون زید ضامن پولهای دوستش می شود یا خیر؟
الجواب باسم ملهم الصواب چون زید از خود اختیاری نداشته و در اتلاف پول ها تعدّی نکرده و قصور و کوتاهی درحفظ آن نداشته است، ضامن نمی شود. چون اگر قصد تعدّی وکوتاهی می داشت، پول های خودش را حداقل حفظ می کرد. باید دانست که ودیعت در صورتی ضمان …
مطالعه بیشتر »شخصی بنام صالح سالهاست که ناپدید شده است، تا این که قاضی به موت او حکم می کند. ـ قبل از اینکه حکم موت ایشان داده شود، پسری از مفقود فوت می کند ـ متوفی فرزندانی دارد که نوه صالح می باشند، حال آیا نوه ها از طریق پدرشان، از پدر بزرگ خود یعنی صالح (مفقود) ارث می برند یا خیر؟ چون اگر پدرشان زنده می بود، حتما از صالح (مفقود) ارث می بردند اما در اینصورت که فوت پدرشان قبل از حکم موت صالح توسط قاضی می باشد، آیا به آنها ارث می رسد؟
الجواب باسم ملهم الصواب از مفقودی که به او حکم موت داده می شود، فقط وارثان موجود در وقت حکم موت او، ارث می برند. لذا فرزندی که قبل از حکم موت صالح، وفات کرده است، ارث نمی برد از این رو در صورت مذکور نوه های صالح چون پدرشان …
مطالعه بیشتر »
دارالافتاء مجازی حمادیه اهل سنت و جماعت – بر اساس فقه حنفی